Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα
Ως “καινούργια επιδημία” χαρακτήρισε τη νόσο Πάρκινσον η ομότιμη Καθηγήτρια Νευρολογίας του ΑΠΘ κα Σεβαστη Μποσταντζοπουλου κατά τη διάρκεια του 15ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ημέρες Νευρολογίας 2025 που πραγματοποιήθηκε στο Ξενοδοχείο Imperial το τριήμερο 31/10-2/11.
Την ίδια στιγμή πρόσφατη έρευνα έδειξε πως η Θεσσαλία καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά επιπολασμού και νέων περιστατικών νόσου Πάρκινσον και μάλιστα διπλάσια σε σύγκριση με άλλες περιοχές όπως η Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο. Συγκεκριμένα, στην Θεσσαλία καταγράφονται περίπου 69 νέα περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους ετησίως, έναντι μόλις 35 ανά 100.000 στην Κρήτη.
Η νόσος Πάρκινσον είναι μια χρόνια νευροεκφυλιστική πάθηση που επηρεάζει κυρίως την κίνηση και θεωρείται η ταχύτερα αναπτυσσόμενη νευρολογική ασθένεια στην υφήλιο. Στην πανεπιστημιακή κοινότητα μάλιστα αναφέρεται και ο όρος “PD Pandemic”, ενδεικτικό της σοβαρότητας της νόσου σήμερα.
Στην έρευνα (Μακρής Γ., Σαμόλη Ε., Χλουβεράκης Γ., Σπανάκη Κ.) που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο στο Neurological Sciences και η οποία βασίστηκε σε δεδομένα συνταγογράφησης από την πλατφόρμα ΗΔΙΚΑ αναφέρεται ότι μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2020 και 1ης Ιανουαρίου 2025, 70.248 μοναδικοί ασθενείς πληρούσαν τα κριτήρια της μελέτης για τη νόσο Πάρκινσον. Συνολικά, τους χορηγήθηκαν 1.808.328 συνταγές αντιπαρκινσονικών φαρμάκων κατά την περίοδο της μελέτης. Καταγράφηκαν συνολικά 23.096 νέα κρούσματα και 37.065 θάνατοι ασθενών. Ο μέσος ετήσιος αριθμός κρουσμάτων νόσου Πάρκινσον ήταν 41.912, με μέσο όρο 5.073 νέα κρούσματα να διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο.
Σε αυτή την ανάλυση η Θεσσαλία εμφανίζει “πρωτιές” σε όλες τις κατηγορίες. Συγκεκριμένα τα υψηλότερα ποσοστά επιπολασμού σε περιφερειακό επίπεδο παρατηρήθηκαν στη Θεσσαλία (529 κρούσματα ανά 100.000 άτομα), τα Ιόνια Νησιά και τη Δυτική Ελλάδα. Τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στην περιοχή του Νότιου Αιγαίου και στην Κρήτη με 282 κρούσματα ανά 100.000 άτομα και 311 κρούσματα ανά 100.000 άτομα αντίστοιχα.
Τα υψηλότερα ποσοστά επίπτωσης εντοπίζονται στη Θεσσαλία με 69 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους όπως και τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας με 83 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους. Αντίστοιχα, χαμηλά είναι τα ποσοστά εντοπίζονται στην Κρήτη.
Για το πως ερμηνεύεται αυτή η διαφορά μεταξύ των δύο Περιφερειών η μελέτη δεν υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες αναφέροντας μόνο πως διαφορετικοί πιθανοί χωρικοί, περιβαλλοντικοί ή γενετικοί παράγοντες θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο στην παθογένεση ή τη διάγνωση της νόσου του Πάρκινσον. Επισημαίνεται μάλιστα οικολογική έρευνα στην Ελλάδα που υποδηλώνει ότι η έκθεση σε “μπλε” και “πράσινους” χώρους και η εγγύτητα στη θάλασσα μπορεί να έχουν προστατευτικές επιδράσεις έναντι ασθενειών του νευρικού συστήματος ενώ μια άλλη μελέτη στην Ιταλία αναφέρει συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου, όπως η περιβαλλοντική έκθεση σε φυτοφάρμακα, έλαια και μέταλλα, καθώς και το οικογενειακό ιστορικό της νόσου Πάρκινσον. Σε κάθε περίπτωση επισημαίνεται ότι απαιτούνται γεωχωρικές μελέτες μεγαλύτερης κλίμακας ειδικά για τη νόσο του Πάρκινσον, οι οποίες θα ενσωματώνουν περιβαλλοντικούς, συμπεριφορικούς και γενετικούς παράγοντες κινδύνου στην Ελλάδα, για να διευκρινιστούν τα ευρήματά της έρευνας.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τη νόσο Πάρκινσον στο Συνέδριο της Λάρισας επισημάνθηκε από τον Καθηγητή Νευρολογίας, Διευθυντή Νευρολογικής και Πρόεδρο της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Σπυριδων Κονιτσιωτη έρευνα που δείχνει ότι για ανθρώπους με γενετική προδιάθεση η υψηλή έκθεση σε ρύπανση από κυκλοφοριακο φόρτο από αυτοκίνητα αυξάνει κατά πέντε φορές τον κίνδυνο αυτοί να αναπτύξουν τη νοσο Πάρκινσον.
“Αρα σίγουρα τοξικοί παράγοντες στο περιβάλλον όπως ρύπανση από καυσαέριο συμβάλει σε έναν άνθρωπο που εχει το κατάλληλο υπόστρωμα να αναπτύξει νοσο Πάρκινσον” ανέφερε ο κ. Κονιτσιώτης ενώ η μόλυνση του περιβάλλοντος επισημάνθηκε και από την κα Μποσταντζοπουλου.
