Σημαντικές αποκλίσεις στο επίπεδο ευημερίας μεταξύ των ελληνικών περιφερειών καταγράφουν τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2024, αναδεικνύοντας τη διαχρονική πρόκληση της περιφερειακής σύγκλισης. Παρά το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,3%, υπερδιπλάσιο του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1%), οι ανισότητες παραμένουν βαθιές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, πέντε από τις δώδεκα ελληνικές περιφέρειες καταγράφουν κατά κεφαλήν ΑΕΠ –σε μονάδες αγοραστικής δύναμης– χαμηλότερο από το 50% του μέσου όρου της Ε.Ε. Στην πλέον δυσμενή θέση βρίσκεται το Βόρειο Αιγαίο, με επίδοση 42,1% του ευρωπαϊκού μέσου, καταλαμβάνοντας την τέταρτη χαμηλότερη θέση μεταξύ όλων των περιφερειών της Ένωσης.
Οι Περιφέρειες κάτω από το όριο του 50%
Κάτω από το κρίσιμο όριο του 50% βρίσκονται επίσης οι εξής περιοχές:
- Ήπειρος: 44,5%
- Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: 44,6%
- Δυτική Μακεδονία: 48%
- Δυτική Ελλάδα: 48,9%
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι, παρά τη γενική βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών, η ανάκαμψη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλη τη χώρα.
Αντίθετα, η Αττική παραμένει η πλουσιότερη ελληνική περιφέρεια, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 95,5% του μέσου ευρωπαϊκού όρου, πλησιάζοντας τη σύγκλιση με τον πυρήνα της Ένωσης. Σε σημαντική απόσταση ακολουθούν το Νότιο Αιγαίο (69,8%), η Στερεά Ελλάδα (59,9%), η Κρήτη (59,6%), η Πελοπόννησος (56,9%), η Κεντρική Μακεδονία (54,7%) και η Θεσσαλία (52,6%).
Θετικά σημάδια: Καθολική άνοδος του ΑΕΠ
Θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι το 2024 καμία ελληνική περιφέρεια δεν παρουσίασε μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στη Στερεά Ελλάδα (5,5%), ενώ ακολούθησαν:
- Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: 2,9%
- Θεσσαλία: 2,6%
- Ήπειρος: 2,5%
- Κεντρική Μακεδονία: 2,3%
Οι υπόλοιπες περιφέρειες κινήθηκαν επίσης σε θετικό έδαφος, με την Κρήτη στο 2,2%, τη Δυτική Ελλάδα στο 2,1%, την Πελοπόννησο στο 2%, την Αττική στο 1,8%, το Βόρειο Αιγαίο στο 1,2%, το Νότιο Αιγαίο στο 1,1% και τη Δυτική Μακεδονία στο 0,2%.
Η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό χάρτη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι δύο χαμηλότερες θέσεις καταλαμβάνονται από τις γαλλικές υπερπόντιες περιφέρειες Μαγιότ (30,1%) και Γουϊάνα (40,8%), ενώ ακολουθεί η βουλγαρική περιφέρεια Σεβεροζαπάντεν (41,7%) και στη συνέχεια το Βόρειο Αιγαίο. Η εικόνα αυτή υπογραμμίζει ότι ορισμένες ελληνικές περιφέρειες εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στις οικονομικά ασθενέστερες της Ε.Ε.
Στον αντίποδα, στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται περιφέρειες με εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις, όπως η Ανατολική και Κεντρική Ιρλανδία (268,3%), το Λουξεμβούργο (244,6%) και η Νότια Ιρλανδία (216,6%). Οι μεγάλες αυτές αποκλίσεις αποτυπώνουν τη διεύρυνση των ανισοτήτων στο εσωτερικό της Ένωσης.
Η πρόκληση για την Ελλάδα παραμένει διττή: αφενός η διατήρηση των ρυθμών ανάπτυξης που επιτρέπουν τη συνολική σύγκλιση με την Ε.Ε., αφετέρου η στοχευμένη ενίσχυση των πιο αδύναμων περιφερειών, ώστε η ανάκαμψη να αποκτήσει πιο ισόρροπο και βιώσιμο χαρακτήρα.
