Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο
Τα χέρια μιλούν συχνά πιο καθαρά από τα λόγια. Κουβαλούν μνήμη, τρυφερότητα, βία, ενοχή, προστασία. Στη συλλογή διηγημάτων «Τα χέρια» (εκδόσεις «Γραφή»), η Μαριγώ Ζάννου επιχειρεί να φωτίσει αυτές τις σιωπηλές αφηγήσεις, μέσα από 44 μικρές ιστορίες που εκτείνονται χρονικά, συναισθηματικά και θεματικά.
Σαράντα από τα διηγήματα περιστρέφονται γύρω από το κεντρικό μοτίβο των χεριών, αποτυπώνοντας τις αντιφατικές όψεις της ανθρώπινης φύσης, ενώ τα τέσσερα τελευταία λειτουργούν ως μια συνειδητή στροφή προς την ελπίδα. Σε αυτή τη συνέντευξη, στο larissanet.gr, η συγγραφέας μιλά για την γραφή, για τη συνύπαρξη τρυφερότητας και βίας, αλλά και για την ανάγκη του φωτός στο τέλος κάθε σκοτεινής διαδρομής.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Τα χέρια αποτελούν τον κεντρικό άξονα της συλλογής σας. Πότε συνειδητοποιήσατε ότι αυτό το μοτίβο θα μπορούσε να «σηκώσει» ένα ολόκληρο βιβλίο;
Τα διηγήματα γράφτηκαν σε βάθος περίπου είκοσι χρόνων, χωρίς αρχικά να υπάρχει η πρόθεση μιας ενιαίας θεματικής. Κάποια στιγμή, κοιτώντας τα κείμενα από απόσταση, συνειδητοποίησα ότι το μοτίβο των χεριών επανερχόταν. Τότε κατάλαβα ότι μπορούσε να λειτουργήσει ως ο κεντρικός άξονας της συλλογής. Τα χέρια είναι κάτι που παρατηρώ έντονα στους ανθρώπους· κυρίως τον τρόπο που εκφράζουν όσα δεν λέγονται, τη μνήμη, την τρυφερότητα ή τη βία που κουβαλούν.
Στα διηγήματά σας συνυπάρχουν η τρυφερότητα και η βία. Πιστεύετε ότι αυτές οι δύο όψεις είναι αναπόσπαστες στην ανθρώπινη φύση;
Ναι. Πιστεύω πως η βία και η τρυφερότητα συνυπάρχουν μέσα σε όλους μας ως δύο αναπόσπαστες όψεις της ανθρώπινης φύσης. Αυτό που μας διαφοροποιεί δεν είναι η ύπαρξή τους, αλλά το πώς και σε ποιο βαθμό τις ζυγίζουμε, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουμε να τις εκφράσουμε.
Θεωρείτε ότι το βιβλίο αυτό συνομιλεί με τη σημερινή κοινωνική πραγματικότητα; Αν ναι, με ποιον τρόπο;
Θεωρώ ότι συνομιλεί με τη σημερινή κοινωνική πραγματικότητα, όχι απαραίτητα με έναν άμεσο τρόπο, αλλά μέσα από τα σκοτάδια των ανθρώπων. Αυτά τα σκοτάδια δεν ανήκουν αποκλειστικά στο παρόν. Διαπερνούν με πολλούς τρόπους τον χρόνο, συνδέοντας τη σημερινή κοινωνία με παλιότερες εποχές.
Τι σας δυσκόλεψε περισσότερο στη μετάβαση από το γράψιμο «στο συρτάρι» στη δημόσια έκδοση;
Δεν θα έλεγα ότι υπήρξε κάποια ιδιαίτερη δυσκολία. Η μετάβαση ήρθε μετά από πολύ καιρό, όταν το ίδιο το υλικό είχε ωριμάσει μέσα μου. Έγινε με έναν τρόπο φυσικό και αβίαστο, ήταν το επόμενο βήμα που απλώς έπρεπε να συμβεί.
Τα τέσσερα τελευταία διηγήματα στρέφονται προς την ελπίδα. Ήταν μια συνειδητή επιλογή να κλείσει έτσι η συλλογή;
Ναι, ήταν μια απολύτως συνειδητή επιλογή. Δεν ήθελα, πρώτα απ’ όλα εγώ η ίδια, να κλείσω τη συλλογή με έναν σκοτεινό τρόπο, ούτε να αφήσω τον αναγνώστη με αυτή την αίσθηση. Ήταν αρχικά μια προσωπική ανάγκη να στραφώ προς το φως, να υπάρξει στο τέλος ένας χώρος αναπνοής και ελπίδας.
Σύντομο βιογραφικό
Η Μαριγώ Ζάννου γεννήθηκε το 1976 στην Αθήνα. Σπούδασε Ιστορία της Τέχνης και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στη Δημιουργική Γραφή. Διηγήματά της έχουν δημοσιευτεί στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο. Το βιβλίο «Τα χέρια» (εκδόσεις «Γραφή») είναι η πρώτη της συγγραφική δουλειά.
