Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα
Ανοδική συνεχίζει να είναι και το 2025 η τάση του αριθμού των γυναικών που απευθύνονται στην αστυνομία για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην 6η Ετήσια Έκθεση για τη Βία κατά των Γυναικών, που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες εβδομάδες από την Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΓΓΙΑΔ).
Το 2025 καταγγέλθηκαν συνολικά στις αστυνομικές αρχές 22.876 περιστατικά (αύξηση 3% σε σχέση με το 2024). Τα θύματα σωματικής βίας ήταν 11.884, τα θύματα ψυχολογικής βίας (απειλή) 16.729, τα θύματα σεξουαλικής βίας (προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας) 1.407, τα θύματα οικονομικής βίας (παραβίαση της υποχρέωσης καταβολής διατροφής) 3.231, οι γυναίκες θύματα βιασμού ήταν 332 και τα θύματα γυναικοκτονίας 16.
Σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, οι γυναίκες
αποτελούν σταθερά τα 3/4 των θυμάτων που προχωρούν σε καταγγελία στην αστυνομία σύμφωνα με την έκθεση όπου αναφέρεται ακόμη ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το θύμα φαίνεται να διατηρούσε, είτε κατά την στιγμή τέλεσης του εγκλήματος είτε κατά το παρελθόν, συντροφική ή συζυγική σχέση με τον δράστη. “Από τα στοιχεία της αστυνομίας για τη σχέση θύματος-δράστη προκύπτει ότι για ακόμα μια χρονιά τα υψηλότερα ποσοστά βίας καταγράφονται στις συντροφικές σχέσεις (ποσοστό 55,6%)”.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα δικαστικά στοιχεία όπου εκεί αναφέρεται ότι το 2025 οι δράστες ενδοοικογενειακής βίας που καταδικάστηκαν σε ποινή στερητική της ελευθερίας και εκτίουν ποινή σε σωφρονιστικό κατάστημα ανήλθαν σε 948 άνδρες και 8 γυναίκες. Τα αδικήματα για τα οποία εκτίουν ποινή οι 948 άνδρες που καταδικάστηκαν το 2025 είναι σε ποσοστό 47% η σωματική βία (35,7% άρθρο 6 και 11,3% άρθρο 7 παρ. 1 του Ν.3500/2006) και η απειλή σε ποσοστό 35,1%. Για βιασμό οδηγήθηκαν 72 άνδρες στη φυλακή το 2025. Δεκαέξι άνδρες εισήλθαν το 2025 σε κάποιο Κατάστημα Κράτησης της χώρας ως καταδικασθέντες για τέλεση γυναικοκτονίας, οι μισοί εκ των οποίων είχαν συντροφική σχέση με το θύμα, είτε κατά τη στιγμή της τέλεσης της ανθρωποκτονίας της συντρόφου τους είτε κατά το παρελθόν.
Τα στοιχεία για τη Λάρισα
Σε ότι αφορά τη Λάρισα, η έκθεση περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία σχετικά με το Συμβουλευτικό Κέντρο της πόλης, μέλος του Δικτύου της ΓΓΙΑΔ ανά την Ελλάδα. Οι εξυπηρετούμενες γυναίκες και τρίτα πρόσωπα στο ΣΚ Λάρισας για το έτος 2025 ήταν 149 ένα από τα υψηλότερα ποσοστά για πόλεις εκτός των αστικών κέντρων Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Επίσης από 1/1/2025 έως 31/12/202 49 γυναίκες ενημερώθηκαν από το ΣΚ Λάρισας για το panic button και 13 το εγκατέστησαν στο κινητό τους.
Σε ότι αφορά τον Ξενώνα Φιλοξενίας Γυναικών Θυμάτων Βίας του Δήμου Λαρισαίων το 2025 φιλοξενήθηκαν συνολικά 28 γυναίκες.
Ευρυδίκη Γούλα: Ενισχύουμε αυτές τις δομές και τις δράσεις
Με αφορμή την δημοσίευση της έκθεσης η larissanet απευθύνθηκε στη νέα αντιδήμαρχο Κοινωνικής Πολιτικής και Πολιτικών Ισότητας κα Ευρυδίκη Γούλα η οποία μας αναφέρει τα εξής για το πρόβλημα της έμφυλης βίας και της δράσης του Δήμου για την αντιμετώπιση του:
«Η έμφυλη βία αποτελεί ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα που δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ιδιωτική υπόθεση. Αφορά ολόκληρη την κοινωνία και απαιτεί ευαισθητοποίηση, πρόληψη αλλά και ισχυρές δομές υποστήριξης για τις γυναίκες που βιώνουν βία. Στον Δήμο Λαρισαίων έχουμε τον Ξενώνα φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών και των παιδιών τους. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική δομή, η οποία προσφέρει ασφάλεια, προστασία και ένα περιβάλλον στήριξης σε γυναίκες που βρίσκονται σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Θέλω ιδιαίτερα να τονίσω το σημαντικό έργο των ανθρώπων που εργάζονται σε αυτές τις δομές.
Το προσωπικό του ξενώνα επιτελεί ένα έργο υψηλής ευθύνης και προσφέρει καθημερινά ουσιαστική φροντίδα, στήριξη και ενδυνάμωση στις γυναίκες που φιλοξενούνται, αγκαλιάζοντάς τες με επαγγελματισμό αλλά και βαθιά ανθρώπινη προσέγγιση. Παράλληλα δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη υλοποιώντας δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης στην τοπική κοινωνία και σε συνεργασία με φορείς με στόχο την καλλιέργεια κουλτούρας σεβασμού και ισότητας και μηδενικής ανοχής στη βία. Ως Δήμος θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε και να ενισχύουμε αυτές τις δομές και τις δράσεις , γιατί στόχος μας είναι καμία γυναίκα να μη νιώθει μόνη και καμία μορφή βίας να μη μένει αόρατη».
Το έργο του Ξενώνα
Τι είναι όμως ο Ξενώνας Φιλοξενίας που επισημαίνει η κα Γούλα; Πρόκειται για μια δομή με δράση που ξεπερνά την δεκαετία έχοντας βοηθήσει εκατοντάδες γυναίκες και παιδιά στο πέρασμα των χρόνων όχι μόνο από τη Λάρισα αλλά και από άλλες πόλεις.
Αποτελεί μία από τις 20 δομές ασφαλούς φιλοξενίας που λειτουργούν πανελλαδικά στο πλαίσιο του Δικτύου Δομών για την πρόληψη και καταπολέμηση της έμφυλης βίας. Σύμφωνα με πληροφορίες που μας παρείχε η Κοινωνική Λειτουργός της δομής κα Αθηνά Τερζενίδου, ο Ξενώνας αποτελεί μια δομή ασφαλούς φιλοξενίας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για γυναίκες και τα παιδιά τους, που βρίσκονται σε κατάσταση κινδύνου και χρειάζονται ένα προστατευμένο πλαίσιο για να επαναπροσδιορίσουν τη ζωή τους. Η φιλοσοφία λειτουργίας του δεν περιορίζεται στην παροχή στέγης. Η παραμονή έχει προσωρινό χαρακτήρα και στοχεύει στη σταθεροποίηση και την προετοιμασία για μια αυτόνομη διαβίωση. Προσφέρει ένα ασφαλές και προστατευμένο περιβάλλον για γυναίκες και τα παιδιά τους που έχουν υποστεί πολλαπλές μορφές βίας και βρίσκονται σε κατάσταση κινδύνου. Στόχος είναι η ολιστική στήριξη και η σταδιακή ενδυνάμωση των γυναικών, ώστε να μετακινηθούν από την επιβίωση στην αυτονομία και από τον φόβο στην ανάκτηση ελέγχου της ζωής τους.
Η λειτουργία του Ξενώνα βασίζεται σε διεπιστημονική ομάδα επαγγελματιών. Συγκεκριμένα, απασχολούνται κοινωνική λειτουργός, ψυχολόγος, παιδοψυχολόγος, κοινωνιολόγος, διοικητικό στέλεχος, υπάλληλος γενικών καθηκόντων, καθώς και τέσσερις φύλακες που διασφαλίζουν την 24ωρη φύλαξη του χώρου. Η συνεχής παρουσία προσωπικού και η 24ωρη φύλαξη αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση του αισθήματος ασφάλειας των φιλοξενούμενων γυναικών και των παιδιών τους.
Η στήριξη και η ενδυνάμωση των γυναικών στον Ξενώνα όπως μας ενημερώνει η κα Τερζενίδου βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: την αποκατάσταση της ασφάλειας, την ψυχολογική ενδυνάμωση και την κοινωνική αυτονόμηση επισημαίνοντας πως μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι γυναίκες ενθαρρύνονται να επανακτήσουν τη φωνή τους, να αναγνωρίσουν τα δικαιώματά τους και να σχεδιάσουν ένα μέλλον απαλλαγμένο από τη βία.
Το 2025 αναφέραμε ότι φιλοξενήθηκαν συνολικά 28 γυναίκες. Το ίδιο έτος, πραγματοποιήθηκαν επίσης 139 εξωτερικές παραπομπές σε συνεργαζόμενους φορείς και υπηρεσίες, διασφαλίζοντας την πρόσβαση των ωφελούμενων σε εξειδικευμένες παροχές υγείας, πρόνοιας, απασχόλησης και νομικής υποστήριξης. Σημαντικός υπήρξε και ο αριθμός των συνοδειών (85), μέσω των οποίων ενισχύθηκε η ενεργή διασύνδεση των γυναικών με το υποστηρικτικό δίκτυο, μειώνοντας τα εμπόδια πρόσβασης και ενισχύοντας το αίσθημα ασφάλειας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάπτυξη και ενίσχυση συνεργασιών, με 491 δράσεις δικτύωσης, γεγονός που αναδεικνύει τον ενεργό ρόλο του Ξενώνα ως κόμβου διασύνδεσης υπηρεσιών και υποστήριξης. Επιπλέον, υλοποιήθηκαν 30 δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του ευρύτερου κοινού, συμβάλλοντας στην πρόληψη και την ανάδειξη του φαινομένου της έμφυλης βίας.
Το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία»
Ένα άλλο σημαντικό πρόγραμμα που υλοποιεί ο Ξενώνας είναι το πρόγραμμα του Δήμου Λαρισαίων «Στέγαση και Εργασία». Όπως μας αναφέρουν τα στελέχη του, στο πλαίσιο της ολιστικής υποστήριξης και της κοινωνικής επανένταξης των ωφελούμενων, ο Ξενώνας προχώρησε το 2025 στην παραπομπή δέκα 10 γυναικών στο πρόγραμμα συμβάλλοντας κατ’αυτό τον τρόπο με τρόπο ουσιώδη στη μετάβασή τους από το προστατευμένο περιβάλλον φιλοξενίας σε συνθήκες αυτόνομης διαβίωσης.
“Η συμμετοχή των γυναικών στο συγκεκριμένο πρόγραμμα αποδείχθηκε ιδιαίτερα ωφέλιμη, καθώς τους παρείχε σταθερή στέγαση, επαγγελματική υποστήριξη και ευκαιρίες ένταξης στην αγορά εργασίας, ενισχύοντας σημαντικά την οικονομική και κοινωνική τους ανεξαρτησία.
Οι γυναίκες που φιλοξενήθηκαν στον Ξενώνα και έλαβαν πολύπλευρη υποστήριξη –ψυχοκοινωνική, νομική, συμβουλευτική και πρακτική– κατόρθωσαν, μέσω της διασύνδεσης με το πρόγραμμα, να αξιοποιήσουν τους προσωπικούς τους πόρους, να ανακτήσουν την αυτοπεποίθησή τους και να θέσουν ρεαλιστικούς στόχους για το μέλλον. Η συνέργεια μεταξύ του Ξενώνα και του Προγράμματος «Στέγαση και Εργασία» αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεσματικής δικτύωσης υπηρεσιών, που διασφαλίζει τη συνέχεια της φροντίδας και ενισχύει ουσιαστικά τη διαδικασία ενδυνάμωσης και κοινωνικής αυτονόμησης των γυναικών που έχουν βιώσει έμφυλη βία” αναφέρει η κα Τερζενίδου.
