Ήδη τα σενάρια – παρά τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές διαβεβαιώσεις – με εκλογικές ημερομηνίες (αρχές καλοκαιριού 2026, μέσα φθινοπώρου 2026, άνοιξη 2027) δίνουν και παίρνουν, ενώ δεν λείπουν και οι εκτιμήσεις για την πορεία που θα έχουν τα πολιτικά πράγματα ανάλογα με τη διαμόρφωση των κοινοβουλευτικών συσχετισμών
Επιμέλεια: Γιάννης Ανδρεάκης
Σε συνθήκες πρωτοφανούς έντασης, τουλάχιστον κατά την περίοδο διακυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, έχει εισέλθει το πολιτικό σκηνικό με τις ραγδαίες εξελίξεις στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ να δίνουν τον τόνο…
Καθώς οι νέες δικογραφίες – και όσα έρχονται στο φως – για το φαινόμενο που περιγράφεται με όρους «Εγκληματική Οργάνωση, συντονισμένη εγκληματική λειτουργία, με κομματική διακλάδωση και δικτύωση, με ρόλους, με ιεραρχία», μοιάζει να αποτελεί το «μαρτύριο της σταγόνας» για τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την ηγετική ομάδα του κυβερνώντος κόμματος, η κρίση βαθαίνει σε θεσμικό, πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο.
Προφανώς η δυσχερής κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας επιτείνεται και από την παγκόσμια αναταραχή που έχουν επιφέρει οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες επηρεάζουν μέσω της εκρηκτικής ανόδου του ενεργειακού κόστους την κατάσταση σε κάθε νοικοκυριό και κάθε πολίτη ξεχωριστά.
Στο ίδιο πλαίσιο επανέρχονται με τρόπο καταιγιστικό στην επικαιρότητα τόσο το σκάνδαλο των υποκλοπών, όσο και η τραγωδία των Τεμπών, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό κοκτέιλ φθοράς και διαρκούς κρίσης, το οποίο μάλιστα φέρει την σφραγίδα αυτών που καμώνονται πως αποτελούν τον ορισμό της «σταθερότητας» και της «ασφαλούς προοπτικής» για τη χώρα και τους πολίτες.
Ο πανικός και οι κινήσεις
Πανικός κυρίευσε την ηγεσία της Κυβέρνησης μόλις έγινε γνωστή η είδηση της δεύτερης δικογραφίας για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ – στα μέσα της περασμένης εβδομάδας – ενώ η ανακοίνωση που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι χαρακτηριστική:
«Σήμερα (σ.σ. 31 Μαρτίου), σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται από τον Κανονισμό για την Εισαγγελία και την ελληνική εθνική νομοθεσία, η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας ζήτησε από τη Βουλή των Ελλήνων την άρση της ασυλίας 11 εν ενεργεία βουλευτών στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενο οργανωμένο σχέδιο απάτης που αφορά γεωργικά κεφάλαια. Πέντε πρώην βουλευτές βρίσκονται επίσης υπό έρευνα. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) στην Αθήνα (Ελλάδα) παρέπεμψε στη Βουλή των Ελλήνων πληροφορίες σχετικά με φερόμενη εμπλοκή ενός πρώην Υπουργού και ενός Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Όπως έχει αναφερθεί προηγουμένως, η EPPO διεξάγει αρκετές έρευνες σε εξέλιξη για φερόμενο οργανωμένο σχέδιο απάτης που αφορά δημόσιους υπαλλήλους του Ελληνικού Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ). Το σημερινό αίτημα για άρση της ασυλίας αφορά πράξεις που φέρονται να διαπράχθηκαν το 2021.
Προκειμένου η EPPO να μπορέσει να προχωρήσει με αυτήν την έρευνα και να διαπιστώσει τα γεγονότα, αναζητώντας παράλληλα ενοχοποιητικά καθώς και απαλλακτικά στοιχεία, ο Ευρωπαίος Γενικός Εισαγγελέας ζήτησε σήμερα, σύμφωνα με το Άρθρο 29 του Κανονισμού για την EPPO, την άρση της ασυλίας 11 νυν βουλευτών του Κοινοβουλίου.
Η έρευνα αφορά φερόμενα κακουργήματα και πλημμελήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, δηλαδή υποκίνηση σε παραβίαση εμπιστοσύνης, ηλεκτρονική απάτη και ψευδή βεβαίωση με σκοπό την απόκτηση παράνομου οφέλους για τρίτους.
Επιπλέον, αποκαλύφθηκαν πληροφορίες σχετικά με την πιθανή εμπλοκή στο σχέδιο απάτης ενός πρώην Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του Αναπληρωτή του, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Ωστόσο, το Άρθρο 86 του Ελληνικού Συντάγματος ορίζει ότι, εάν κατά τη διάρκεια έρευνας προκύψουν στοιχεία που αφορούν αδικήματα που ενδεχομένως διαπράχθηκαν από Υπουργούς κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, ακόμη και αν στη συνέχεια αποχωρήσουν από τη θέση τους, αυτά θα πρέπει να διαβιβάζονται άμεσα στη Βουλή. Αυτό καθιστά αδύνατη την πλήρη εκτέλεση των καθηκόντων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και την αναγκάζει να διασπάσει την τρέχουσα έρευνά της για ό,τι αφορά την πιθανή ποινική ευθύνη μελών της ελληνικής κυβέρνησης.
Προς το παρόν, δεν θα δημοσιοποιηθούν περαιτέρω λεπτομέρειες, προκειμένου να μην τεθεί σε κίνδυνο η έκβαση της τρέχουσας διαδικασίας.
Όλοι οι εμπλεκόμενοι θεωρούνται αθώοι μέχρι αποδείξεως του εναντίου τους στα αρμόδια ελληνικά δικαστήρια.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι η ανεξάρτητη εισαγγελία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι όργανο υπεύθυνο για τη διερεύνηση, τη δίωξη και την παραπομπή στη δικαιοσύνη εγκλημάτων κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ».
Η δεύτερη δικογραφία αφορούσε τους: Κατερίνα Παπακώστα, Κώστα Σκρέκα, Κώστα Αχ. Καραμανλή, Νότη Μηταράκη, Γιάννη Κεφαλογιάννη, Κώστα Τσιάρα, Δημήτρη Βαρτζόπουλο, Μάξιμο Σενετάκη, Βασίλη Βασιλειάδη, Χρήστο Μπουκώρο, Θεόφιλο Λεονταρίδη, ενώ στην δικογραφία περιλαμβάνονται τα ονόματα του Σπήλιου Λιβανού και της Φωτεινής Αραμπατζή – που είναι και νυν βουλευτής – οι οποίοι ήταν υπουργός και υφυπουργός αντίστοιχα στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κατά την επίμαχη περίοδο.
Μετά από αυτά ο Κυριάκος Μητσοτάκης – όπως και στην πρώτη δικογραφία – αποφάσισε να αντικαταστήσει, μετά από παραιτήσεις τους, τα μέλη της Κυβέρνησης, των οποίων τα ονόματα περιλαμβάνονταν στη δικογραφία και προχώρησε στις εξής αλλαγές:
- Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τοποθετήθηκε ο Μαργαρίτης Σχοινάς, στη θέση του Κώστα Τσιάρα.
- Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ο Μακάριος Λαζαρίδης, στη θέση του Χρήστου Κέλλα.
- Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ο Ευάγγελος Τουρνάς στη θέση του Γιάννη Κεφαλογιάννη.
- Οι αρμοδιότητες του υφυπουργού Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλου, ο οποίος επίσης παραιτήθηκε, κατανεμήθηκαν στον υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, καθώς και στην αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.
- Συνάμα σε εσωκομματικό επίπεδο παραιτήθηκε από γραμματέας της ΝΔ ο Κώστας Σκρέκας. Τη θέση του κατέλαβε ο μέχρι πρότινος γραμματέας Οργανωτικού του κόμματος Στέλιος Κονταδάκης.
- Ο Νότης Μηταράκης παραιτήθηκε από Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της ΝΔ.
Στη συνέχεια, τη Μ. Τρίτη η Επιτροπή Δεοντολογίας της Βουλής εισηγήθηκε ομόφωνα την άρση ασυλίας και των 11 βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, των οποίων τα ονόματα περιλαμβάνονται στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι εμπλεκόμενοι βουλευτές, είτε με την παρουσία τους είτε μέσω υπομνημάτων, ζήτησαν οι ίδιοι την άρση της ασυλίας τους, προκειμένου, όπως τονίζουν, να αποδείξουν την αθωότητά τους.
Την ίδια ημέρα έφτασε στη Βουλή η δικογραφία που αφορά άλλους δύο βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, τον Χαράλαμπο Αθανασίου και τον Τάσο Χατζηβασιλείου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η υπόθεση αφορά ενδείξεις ηθικής αυτουργίας σε παράβαση καθήκοντος το 2021. Και οι δύο έχουν δηλώσει ότι δεν αποδέχονται τις κατηγορίες.
Σε… συνθήκες βρασμού η «γαλάζια» Κ.Ο.
Οι κινήσεις που έγιναν από το Μέγαρο Μαξίμου όλο αυτό το χρονικό διάστημα, η πρόσφατη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη περί ασυμβιβάστου των ιδιοτήτων του υπουργού και του βουλευτή και η εν γένει στάση έναντι των βουλευτών που βλέπουν να «ρίχνονται στην πυρά», ως υπαίτιοι για «ρουσφέτια» και για «διαχρονικές αδυναμίες του βαθέος κράτους» έχουν φέρει την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κυβερνώντος κόμματος σε… συνθήκες βρασμού. Μάλιστα, δεν αποκλείεται λίαν συντόμως αυτό το κλίμα να λάβει «σάρκα και οστά» με συγκεκριμένες κινήσεις.
Σενάρια και εκτιμήσεις
Τα παραπάνω δεν αποτελούν παρά την αρχή μιας πορείας που μοιραία επιτείνει τη φθορά και οδηγεί σε αναδιάταξη το πολιτικό σκηνικό, το οποίο στην επόμενη φάση του θα φέρει τη σφραγίδα της λαϊκής ψήφου όποτε γίνουν οι εκλογές.
Ήδη τα σενάρια – παρά τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές διαβεβαιώσεις – με εκλογικές ημερομηνίες (αρχές καλοκαιριού 2026, μέσα φθινοπώρου 2026, άνοιξη 2027) δίνουν και παίρνουν, ενώ δεν λείπουν και οι εκτιμήσεις για την πορεία που θα έχουν τα πολιτικά πράγματα ανάλογα με τη διαμόρφωση των κοινοβουλευτικών συσχετισμών.
Δυστυχώς, όμως, όλη αυτή η συζήτηση – με την Κυβέρνηση Μητσοτάκη να βρίσκεται σε αποδρομή – γίνεται εν μέσω ιστορικής γεωπολιτικής κρίσης με παγκόσμιες διαστάσεις, ενώ στο εσωτερικό κυρίως τα οικονομικά προβλήματα εντείνονται.
Οι πολίτες παραμένουν σε απόγνωση κυρίως εξαιτίας της ακρίβειας – σε συνδυασμό με το κόστος ενέργειας, στέγης κλπ. – και ψάχνουν να βρουν ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης καλούνται αφενός να διαδραματίσουν τον συνταγματικό ρόλο τους εντός του Κοινοβουλίου – για τις διαδικασίες που έρχονται – όπως και να διαμορφώσουν προτάσεις διεξόδου από την πολύπλευρη κρίση.
Αυτές είναι μόνο μερικές από τις ψηφίδες, ώστε η χώρα να οδηγηθεί στην «επόμενη ημέρα»…
