100 υπέροχα βιβλία

Του Βάιου Κουτριντζέ

Συγγραφέα

ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΒΙΒΛΙΑ πέρασαν μέσ’ απ’ τα χέρια μου, δεκάδες χιλιάδες τυπωμένες σελίδες μπρος απ’ τα μάτια μου, εκατομμύρια λέξεις, εικόνες και παραστάσεις στριμώχτηκαν στον προθάλαμο της μνήμης μου, αλλά δεν πέρασαν όλες την πόρτα, όσες εντυπώθηκαν επιζούν ως τα σήμερα και με επηρεάζουν θέλοντας και μη. Παρασυρόμενος, μάλιστα, απ’ την αγάπη μου για τη λογοτεχνία υπέρβαλλα και καταβρόχθιζα κάθε λογής γραπτό ταλανίζοντας το έρμο μυαλό μου να ξεχωρίζει την ήρα από το στάρι, γεμίζοντας, παράλληλα, τις βιβλιοθήκες μου με ασήμαντα έως ‘’ανώφελα’’ βιβλία.

υτήν την τελευταία διαπίστωση την κάνω σήμερα, μετά από πολύχρονη ενασχόλησή μου με το βιβλιολογικό αντικείμενο. Πώς, όμως, θα μπορούσα να γνωρίζω ποιο βιβλίο αξίζει τον κόπο να διαβαστεί και ποιο όχι, για να επιλέγω μόνο τα χρήσιμα; Αν και ενημερωνόμουν από τα λογοτεχνικά περιοδικά, ήταν αδύνατον να έχω πρόσβαση σ’ όλ’ αυτά τα έντυπα, για τον απλούστατο λόγο: το κόστος αγοράς τους ήταν δυσβάστακτο και προκαλούσε αφαίμαξη στον οικιακό μου προϋπολογισμό. Για τις εφημερίδες ούτε λόγος, δεν τις εμπιστευόμουν ούτε τις εμπιστεύομαι.

Στις στήλες τους οι παρουσιάσεις υπολείπονται αντικειμενικότητας. Δε θα αναλύσω τη διαπίστωσή μου αυτή, άλλωστε αποτελεί προσωπική άποψη. Θ’ αναφερθώ, λοιπόν, στα βιβλία εκείνα* που θα μπορούσαν να είναι τα μόνα της βιβλιοθήκης μου (εκατό μόνο για να μη σας κουράσω) ανάκατα όμως, χωρίς καμιά απολύτως λογοτεχνική αξιολόγηση, όπως μου ’ρχονται στο μυαλό.

Τα βιβλία αυτά έχουν κάτι το διακριτό, το καθένα. Εννοείται πως η επιλογή είναι εντελώς προσωπική και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση, γενικό κανόνα. Δηλαδή, ο καθένας θα μπορούσε να συντάξει το δικό του κατάλογο.

1. 1984, του Τζορτζ Όργουελ. Το βιβλίο που έγινε μπούσουλας των σύγχρονων επιστημόνων. Το λένε προφητικό, εγώ έχω άλλη άποψη: η επιστήμη αντέγραψε πολλές από τις απόψεις του – αν όχι όλες.
2. Αντιγνώση, της Λιλής Ζωγράφου. Γραφή θαρραλέα, έξω απ’ τα δόντια.
3. Απομνημονεύματα, του Μακρυγιάννη. Πρωτογενής σκέψη, θαρραλέα, κριτική, ελληνική.
4. Ασκητική, του Νίκου Καζαντζάκη. Η φιλοσοφική θέση του συγγραφέα για τη ζωή, κορυφαίο πόνημα.
5. Γυμνό κορίτσι, του Νίκου Αθανασιάδη. Αριστουργηματικό μυθιστόρημα, συγκινητικό, καλοκαιρινό.
6. Εγώ το Ρομπότ, του Ισαάκ Ασίμωφ. Οι 3 νόμοι των ρομπότ – που αν δεν τηρηθούν η ανθρωπότητα κινδυνεύει από την επερχόμενη έξυπνη γενιά των ρομπότ.
7. Εκείνος κι … εκείνος, του Κώστα Μουρσελά. Έξυπνοι θεατρικοί διάλογοι.
8. Ελένη, του Ευριπίδη. Γιατί η ‘’Ελένη’’ και όχι κάποια άλλη τραγωδία του; Διότι είναι ένα πρωτότυπο και τολμηρό έργο που αποδομεί το γνωστό μύθο και αθωώνει την Ελένη. Στην τραγωδία αυτή η Ελένη δεν πηγαίνει ποτέ στην Τροία αλλά στην Αίγυπτο! Στην Τροία πηγαίνει το είδωλό της.
9. Ευτυχισμένος θάνατος, του Αλμπέρ Καμύ. Τρομερή εντύπωση μού είχε κάνει αυτό το έργο· δεν το ξαναδιαβάζω όμως, για να μην το απομυθοποιήσω.
10. Η αυτοκρατορία της Βροχίτσας, του Πέτρου Αμπατζόγλου. Ένα γοητευτικό παραμύθι. Όλο το έργο του Π.Α. με επηρέασε.
11. Η επανάσταση των αγγέλων, του Ανατόλ Φρανς. Πολύ γουστόζικη αγγελική ιστορία.
12. Η μεταμόρφωση, του Φρανς Κάφκα. Η περίφημη κατσαρίδα, τέλειο.
13. Η πλατεία, του Νίκου Μπακόλα. Αυτοβιογραφικός ποταμός.
14. Η πράσινη αχτίδα, του Ιουλίου Βερν. Μια τρυφερή μυθιστορία από τον πασίγνωστο συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας.
15. Ιστορίες από τις νότιες θάλασσες, του Ρένου Αποστολίδη. Ένα βιβλίο που λατρεύω για το ύφος γραφής.
16. Κάτω η σκουριά, του Στάθη Ιντζέ. Μια μυθιστορία φαντασίας που σε γοητεύει.
17. μ.Χ., του Βασίλη Αλεξάκη για τους ίδιους λόγους.
18. Μαρίνα, του Χρήστου Ζαλοκώστα. Η κοινωνική ζωή μιας γυναίκας
19. Μια φορά ήταν ένας μόνος, του Γιώργου Σκούρτη. Για την επίμαχη σεξουαλική επινόηση και όχι μόνο.
20. Ο απεσταλμένος στον πλανήτη 8, της Ντόρις Λέσινγκ. Μια καταπληκτική ιστορία για μια επάνοδο της εποχής των παγετώνων και τον αγώνα του ανθρώπου για επιβίωση.
21. Ο βίαιος άντρας, του Έρσκιν Κάντγουελ. Ένα ηχηρό χαστούκι στην αντρική βιαιότητα.
22. Ο εξώστης, του Νίκου Καχτίτση. Ψυχογράφημα, περιπέτεια.
23. Ο θείος Πέτρος και η εικασία του Γκόλντμπαχ, του Απόστολου Δοξιάδη. Ένα περίφημο μαθηματικό μυθιστόρημα. Τι έμπνευση! Ο θείος Πέτρος, μαθηματικός, δίνει στον εγγονό του να επιλύσει την εικασία που δεν μπόρεσαν να λύσουν οι μαθηματικοί όλου του κόσμου, στις καλοκαιρινές διακοπές του μικρού! Τι συμβαίνει στη συνέχεια; Ο πιτσιρικάς τη ΄΄λύνει΄΄!!…..
24. Ο κροκόδειλος, του Ντοστογιέφσκι. Μια σατιρική ιστορία από έναν, κατά τα άλλα, ψυχοπλακωτικό (άποψή μου) συγγραφέα.
25. Ο λόφος, του Τάσου Ρούσου. Για τη φανταστική επινόηση του λόφου που μετακινείται προς το σπίτι. Γενικά όλο το έργο του Τ.Ρ. με επηρέασε.
26. Ο πιανίστας και ο θάνατος, της Μάρως Βαμβουνάκη. Μια έξοχη ψυχολογική αισθηματική ιστορία.
27. Ο σκελετόβραχος, της Εύας Βλάμη. Ναυτική ιστορία μ’ έναν ξεροκέφαλο καπετάνιο που ψυχογραφεί πετυχημένα η συγγραφέας.
28. Ο Υπνοβάτης, της Μαργαρίτας Καραπάνου. Μόνο για την επινόηση της στάσης του Ήλιου πάνω από ένα νησί. Θυμάμαι όλη την ιστορία, την είχα διαβάσει Χριστούγεννα και με είχε σοκάρει. Μου χάλασε όλη την εορταστική διάθεση εκείνη η σκηνή της γομολάστιχας. Θετική και Αρνητική επιρροή.
29. Ο ψαράς και η ψυχή του, του Όσκαρ Ουάιλτ, ένα διδαχτικό παραμύθι για μικρούς και μεγάλους.
30. Οδύσσεια, του Ομήρου. Και ποιος έχει αντίρρηση στο ότι είναι η συναρπαστικότερη (υπερ)ηρωική περιπέτεια και το αρτιότερο, λογοτεχνικά, βιβλίο που γράφτηκε ποτέ παγκοσμίως;
31. Όνειρο στο κύμα, Έρωτας στα χιόνια, Έρως ήρως, του Παπαδιαμάντη**. Διηγήματα ερωτικού ξεχειλίσματος από έναν σεμνότυφο συγγραφέα.
32. Πανδαιμόνιο, του Κώστα Ακρίβου. Για την τόλμη του να γράψει μια ερωτική ιστορία που διαδραματίζεται στο Άγιο Όρος, το ύφος και την πλοκή.
33. Περί ψυχής, του Αριστοτέλη. Φιλοσοφική και οντολογική προσέγγιση στην κινητήρια δύναμη του ανθρώπου.
34. Περί ψυχής, του Πλάτωνα. Ομοίως
35. Προς Οφρύνιον, του Φ. Δρακονταειδή. Αν και το εύρημα της μοιραίας σύμπτωσης έχει χρησιμοποιηθεί επαρρκώς από τον Θόρτον Ουάιλντερ στο πασίγνωστο γεφύρι του Σ.Λ.Ρέι το βιβλίο έχει τις δικές του χάρες.
36. Προς την πλανητική σκέψη, του Κώστα Αξελού. Καθαρή, κατανοητή φιλοσοφική σκέψη.
37. Πρώτη αγάπη, του Ιωάννη Κονδυλάκη. Από τις ωραιότερες ερωτικές σελίδες της ελληνικής λογοτεχνίας.
38. Τα δίδυμα φεγγάρια του Άρη, του Ρέι Μπράντμπερι. Αριστουργηματική επιστημονική φαντασία.
39. Τα ερωτικά, του Γιάννη Μαγκλή. Έξοχες ερωτικές ιστορίες.
40. Τα σπασμένα χέρια της Αφροδίτης της Μήλου, του Νάνου Βαλαωρίτη. Λογοτεχνικός ποταμός.
41. Τα ψάρια της Παναγίας, του Θωμά Ψύρρα. Για τη δεξιοτεχνία του συγγραφέα να εντάξει τη μαθηματική σκέψη και τη θεωρία της λογοτεχνίας σε μια διηγηματική αφήγηση.
42. Το γεφύρι του Σαν Λούις Ρέι, του Θόρτον Ουάιλντερ. Πέντε άνθρωποι θα συναντηθούν μοιραία σε μια γέφυρα τη στιγμή της πτώσης της.
43. Το Δαιμόνιο, του Γιώργου Θεοτοκά. Μια όμορφη ερωτική ιστορία.
44. Το σόλο του Φίγκαρω, του Γιάννη (μπάρμπα) Σκαρίμπα. Μια πρωτότυπη παράδοξη μυθιστορία. Όλο το έργο του Γ.Σ. μ’ έχει επηρεάσει.
45. Το χαμένο νησί, του Καραγάτση Μ.. Μια εξαιρετική φανταστική ιστορία. Όλο το έργο του με επηρέασε. Τον θαυμάζω.
46. Τρεις δεκάρες, του Ε.Χ.Γονατά. Το επέλεξα τυχαία· όλο το έργο του με επηρέασε.
47. Φαντασία, του Τριαντάφυλλου Πίττα. Εκπληκτικές ιστορίες φαντασίας.
48. Φανταστικές ιστορίες, του Γκυ Ντε Μοπασάν. Ό,τι σημαντικότερο έχει γραφεί στο χώρο της φανταστικής λογοτεχνίας. Το Χέρι!
49. Φαρενάιτ 451, του Ρέι Μπράντμπερι. Η πασίγνωστη ιστορία της καύσης των βιβλίων.
50. Χιονίζει σπάνια στα νησιά, του Δημήτρη Μίγγα. Για το παπαδιαμαντικό ύφος γραφής και την πρωτότυπη ιστορία.

*Δε συμπεριλαμβάνονται βιβλία ποίησης, και τα λεγόμενα ‘’κλασσικά βιβλία’’ που δε χρειάζεται να καταχωρισθούν σε κανέναν κατάλογο.

**Ο Παπαδιαμάντης δεν εξέδωσε κανένα βιβλίο

συνεχίζεται