Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο
Με αφορμή την παρουσίαση του νέου της βιβλίου «Το Αρχέγονο βιβλίο», Εκδόσεις «Γραφή», στον Βόλο, η Αλίκη Τσιφτσοπούλου μιλά για την έμπνευση που άντλησε από τη λίμνη Κάρλα, τη μυθολογία και τη μνήμη ενός τόπου που σημάδεψε βαθιά την προσωπική της διαδρομή. Μέσα από μια αφήγηση που ισορροπεί ανάμεσα στο φανταστικό και το πραγματικό, αναδεικνύει τη σχέση ανθρώπου και φύσης, θέτοντας στο επίκεντρο την ευθύνη και την ανάγκη για συμφιλίωση. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ξεδιπλώνει τη δημιουργική της πορεία και τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη γίνεται μέσο ευαισθητοποίησης και έκφρασης.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για «Το Αρχέγονο βιβλίο»; Υπήρξε μια συγκεκριμένη εικόνα ή στιγμή που στάθηκε αφορμή;
Πάντα ήθελα να γράψω μια περιπέτεια για τη λίμνη Κάρλα. Όταν άρχισα να ερευνώ την ιστορία της, ανακάλυψα ότι το όνομά της εμφανίζεται ήδη στη ραψωδία της Ιλιάδας. Αναφέρεται στον κατάλογο των πόλεων που έστειλαν καράβια στην Τρωική εκστρατεία. Σιγά σιγά άρχισα να μαθαίνω για αρχαίες πόλεις, για την πλούσια μυθολογία της περιοχής και φυσικά για το μυθικό τέρας, τον Ήταυρο.
Κι όμως, μια λίμνη τόσο πλούσια, τόσο προικισμένη κάποτε καταστράφηκε από τον άνθρωπο. Αυτή η αντίφαση με «ενοχλούσε» για χρόνια. Πρέπει να αναφέρω επίσης πως η ιστορία του βιβλίου γράφτηκε αργά. Κάθε τόσο ένιωθα την ανάγκη να γυρίσω πίσω και να την ξαναδουλέψω.
Κάποια στιγμή ήρθε στη μνήμη μου το κατώι μιας γιαγιάς, γεμάτο παλιά αντικείμενα και ξεχασμένες ιστορίες. Αμέσως ξεπήδησε η ιδέα για ένα βιβλίο τόσο παλιό όσο και η ίδια η λίμνη. Έτσι γεννήθηκε «Το Αρχέγονο βιβλίο».
Η λίμνη Κάρλα τι συμβολίζει για εσάς; Η οικολογική διάσταση είναι έντονη. Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία μπορεί να αφυπνίσει περιβαλλοντικές συνειδήσεις;
Η λίμνη Κάρλα συμβολίζει για μένα τις ρίζες μου και την κοινή ιστορία του τόπου μας, που πληγώθηκε βαθιά. Μεγαλώνοντας στα Κανάλια του Βόλου, ένιωθα την παρουσία της λίμνης μόνο μέσα από τις διηγήσεις της γιαγιάς μου, αφού η Κάρλα είχε πια χαθεί από τον χάρτη.
Μια λίμνη πλούσια σε ιστορία και μυθολογία, από τα ομηρικά έπη μέχρι τον μύθο του Ήταυρου, θυσιάστηκε στον βωμό μιας αλόγιστης ανθρώπινης παρέμβασης. Η έρευνά μου για την Κάρλα με οδήγησε σε μια αποκάλυψη που με προβλημάτισε και τελικά μετουσιώθηκε σε συγγραφική δημιουργία. Η ιστορία είναι φανταστική, εξελίσσεται όμως σε πραγματικές περιοχές, καθώς ήθελα να μεταφέρω τον πόνο και την αδικία που υπέστη η φύση από τον άνθρωπο.
Θεωρώ πως η λογοτεχνία, όπως και η ζωγραφική έχει τη δύναμη να αφυπνίζει περιβαλλοντικές συνειδήσεις. Γι’ αυτό και στράφηκα στους εφήβους. Διότι διαθέτουν την απαραίτητη ενσυναίσθηση και έναν αγνό ψυχικό κόσμο που διψά για αξίες. Εκείνοι ξέρουν να αφουγκράζονται και να σέβονται τη φύση με έναν τρόπο που εμείς οι μεγάλοι φαίνεται πως έχουμε λησμονήσει.
Το εικαστικό σας εργαστήριο «Το Καλλιτεχνείο» στην Αμαλιάδα πόσο επηρεάζει τη γραφή σας και τη ζωή σας;
«Το Καλλιτεχνείο» είναι, θα έλεγα, η ψυχή μου. Είναι ένας ιδιαίτερος καλλιτεχνικός χώρος στην Αμαλιάδα, όπου καθημερινά συνδημιουργούμε με παιδιά και ενήλικες. Ένας χώρος ανοιχτός και προσβάσιμος σε όλους, όπου η διαφορετικότητα συναντά την κοινή μας αγάπη για την τέχνη. Όπως καταλαβαίνετε, δεν με επηρεάζει απλώς. Είναι η ζωή μου.
Πιστεύω ακράδαντα πως η τέχνη είναι η καλύτερη γλώσσα επικοινωνίας, ειδικά στην παιδική ηλικία. Μέσα από την επαφή μου με τα παιδιά, άλλωστε, εμπνεύστηκα τα δύο μου παραμύθια: τον «Φοίβο, το κολλητάκι μου», που περιγράφει τη ζωή ενός νευροδιαφορετικού δελφινιού, και τη «Σονάτα της Ελπίδας», που αναφέρεται στη νοηματική γλώσσα. Πέρα από τις κοινωνικές ιστορίες, τα παραμύθια αυτά διαθέτουν πλούσια, χειροποίητη εικονογράφηση από τα μαγικά χέρια της εικονογράφου Καψάλας Κατερίνα. Μάλιστα, επειδή πολλοί ήθελαν να γίνουν μέλη της ομάδας μας, δημιουργήσαμε το toka.gr. Μέσα από αυτό, γεννήθηκε το «Μυστικό Κουτί του Καλλιτέχνη»: καλλιτεχνικά πακέτα με δημιουργικές «αποστολές» τέχνης, μυστικά και δώρα που ταξιδεύουν σε κάθε γωνιά της χώρας. Ακόμη και το «Αρχέγονο» βιβλίο μου έχει επιρροές από το Καλλιτεχνείο. Αυτή τη φορά, πηγή έμπνευσης ήταν οι έφηβοί μου, τους οποίους αγαπώ βαθιά και απολαμβάνω να συζητώ μαζί τους.
Αν οι αναγνώστες κρατούσαν μόνο ένα μήνυμα από το βιβλίο, ποιο θα θέλατε να είναι αυτό;
Πιστεύω πως το μήνυμα του βιβλίου είναι σαφές: οφείλουμε να αγαπάμε το περιβάλλον. Ως άνθρωποι έχουμε παρεξηγήσει κάπως τον ρόλο μας. Η φύση δεν είναι ιδιοκτησία μας, αλλά το ευρύτερο σπίτι μας, στο οποίο δεν έχουμε την αποκλειστικότητα. Η αρμονική συνύπαρξη με τα άλλα όντα και ο σεβασμός στην ύπαρξή τους είναι καθήκον μας. Αν δεν το πράξουμε εμείς, θα το κάνει η ίδια η φύση. Και όπως αναφέρω στο βιβλίο, δεν ζητά εκδίκηση αλλά συμφιλίωση.
Αν ο αναγνώστης, φτάνοντας στην τελευταία σελίδα, νιώσει έστω και έναν μικρό προβληματισμό για τη στάση μας απέναντι στον φυσικό κόσμο, τότε ο στόχος επετεύχθη. Αν κοιτάξει με περισσότερη ευλάβεια ένα ζώο ή ένα δέντρο, τότε το βιβλίο έχει πετύχει τον σκοπό του.
Παράλληλα, τρέφω μια κρυφή επιθυμία: να ωθήσω τον αναγνώστη να γνωρίσει τη λίμνη Κάρλα, τη μυθική Βοιβηΐδα. Έναν τόπο με βαθιές ρίζες στην ιστορία και τον πολιτισμό, έναν υδροβιότοπο που χάθηκε από την ανθρώπινη παρέμβαση. Η ιστορία της είναι η υπενθύμιση της δικής μας ευθύνης απέναντι σε ό,τι μας χαρίστηκε απλόχερα κι εμείς καταστρέψαμε.
Σχετικά με την παρουσίαση:
Οι Εκδόσεις «Γραφή» και το Βιβλιοπωλείο «Ήλιος» παρουσιάζουν το νέο βιβλίο της Αλίκης Τσιφτσοπούλου με τίτλο «Το Αρχέγονο βιβλίο», σε εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 15 Απριλίου, στις 19:00, στο roof garden του ξενοδοχείου Κυψέλη στον Βόλο (Αγ. Νικολάου 1).
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
- Σοφία Νικολάου, κοινωνιολόγος και δημοσιογράφος
- Αγγελική Θάνου, συγγραφέας
- Σταματία Μωραΐτη, φιλόλογος, ποιήτρια και υπεύθυνη εκπαιδευτικού τμήματος Μουσείου Λιμναίου Πολιτισμού Κάρλας ΚΕ.ΜΕ.ΒΟ.
- Αριστέα Μαμάκη
Την εκδήλωση θα πλαισιώσει μουσικά με κιθάρα ο Ορέστης Ευαγγελινός, προσδίδοντας μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα στη βραδιά. Είσοδος ελεύθερη.
