«Ενώ παράγεται άφθονη καθαρή ενέργεια, δεν υπάρχουν ακόμη οι απαραίτητες υποδομές και συστήματα αποθήκευσης για τη διαχείρισή της, ώστε αυτή να διοχετεύεται στο δίκτυο όταν πραγματικά χρειάζεται…»
Συνέντευξη στον Γιάννη Ανδρεάκη
Φωτ. (πορτρέτων) Μάριος Τσουλχάι
«Οι ΑΠΕ αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για την Ελλάδα, ενώ την ίδια ώρα έχουν χαρακτήρα κοινωνικό, δημοκρατικό», υπογραμμίζει στο ξεκίνημα της συνέντευξής μας ο κ. Δημήτρης Καραγκουλές, Γενικός Διευθυντής Ανάπτυξης ενεργειακής τεχνικής εταιρείας RESINVEST και εξηγεί γιατί «η καθαρή ενέργεια μπορεί να παραχθεί από πολλούς: από μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, αγρότες, ενεργειακές κοινότητες, ακόμη και από τα ίδια τα νοικοκυριά». Ο κ. Καραγκουλές μάς αναλύει γιατί η Ελλάδα παραμένει εξαρτημένη από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και πώς οι τιμές του ρεύματος διαμορφώνονται από το ακριβό εισαγόμενο φυσικό αέριο. Ξεκαθαρίζει πώς «η κοινωνία πρέπει να έχει το κύριο μερίδιο έγνοιας και οφέλους από την ενεργειακή μετάβαση», εστιάζει στην ανάγκη ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών, μιλάει για τους μύθους στην αιολική ενέργεια και επισημαίνει πως «η Θεσσαλία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο αποκεντρωμένης ενεργειακής ανάπτυξης, με ενεργειακές κοινότητες, αγροτικά φωτοβολταϊκά, συστήματα αποθήκευσης». Ειδική αναφορά κάνει ο κ. Καραγκουλές στην επιλογή της RESINVEST να στηρίζει τον πολιτισμό.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Είστε από τους πρώτους επιχειρηματίες στην Ελλάδα που επέλεξαν να επενδύσουν στην πράσινη ενέργεια. Τι σας ώθησε να ασχοληθείτε με τον κλάδο των ΑΠΕ;
Η ενασχόληση με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ξεπερνά κατά πολύ τη λογική μιας απλής επένδυσης σ’ έναν ανερχόμενο επενδυτικό κλάδο. Από το «πῦρ αείζωον» του Ηράκλειτου μέχρι τις μέρες μας, αλλά και για τις επόμενες γενιές, η ενέργεια αποτελεί την κινητήρια δύναμη της τεχνολογικής προόδου. Αποτελεί θεμελιώδες συστατικό για αναπτυγμένες οικονομίες και ευημερούσες κοινωνίες.
Η χώρα μας διαθέτει μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα στις ΑΠΕ, χάρη στην υψηλή ηλιοφάνεια και το ισχυρό αιολικό δυναμικό της. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να παραγάγουμε καθαρή και ανταγωνιστική ενέργεια, περιορίζοντας την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και ενισχύοντας την ενεργειακή μας αυτονομία.
Οι ΑΠΕ αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για την Ελλάδα, ενώ την ίδια ώρα έχουν χαρακτήρα κοινωνικό, δημοκρατικό. Σε αντίθεση με τα ορυκτά καύσιμα, όπου η παραγωγή και ο έλεγχος συγκεντρώνονται σε λίγους, η καθαρή ενέργεια μπορεί να παραχθεί από πολλούς: από μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, αγρότες, ενεργειακές κοινότητες, ακόμη και από τα ίδια τα νοικοκυριά. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία, χαμηλότερο κόστος, περιορισμό της ενεργειακής φτώχειας.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι μόνο περιβαλλοντική ανάγκη, είναι και μια από τις πιο μεγάλες αναπτυξιακές ευκαιρίες της Ελλάδας.
«Χρειάζεται σχέδιο πλήρους εξηλεκτρισμού, με προτεραιότητα σε υβριδικά συστήματα ΑΠΕ, πλήρη αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού και αναβάθμιση υποδομών και δικτύων»
Ωστόσο, παρά την ανάπτυξη των ΑΠΕ το κόστος ενέργειας είναι πολύ υψηλό για τους πολίτες. Ποιες είναι οι δικές σας εκτιμήσεις για την εξέλιξη του κλάδου ενέργειας στην Ελλάδα;
Είναι θέμα πολιτικής το ό,τι η χώρα μας δεν αξιοποιεί, παρά σε μικρό βαθμό ακόμη, τα συγκριτικά πλεονεκτήματά της στον τομέα της πράσινης ενέργειας. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών το ό,τι ενώ η Ελλάδα ανήκει στους πρωταθλητές της Ευρώπης ως προς τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό της μείγμα, σε αδικαιολόγητο βαθμό παραμένει εξαρτημένη από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Κι αυτό εν πολλοίς την καθιστά ευάλωτη σε διεθνείς κρίσεις και διακυμάνσεις τιμών.
Τι ακριβώς γίνεται ή δεν γίνεται μέχρι στιγμής; Ενώ παράγεται άφθονη καθαρή ενέργεια, δεν υπάρχουν ακόμη οι απαραίτητες υποδομές και συστήματα αποθήκευσης για τη διαχείρισή της, ώστε αυτή να διοχετεύεται στο δίκτυο όταν πραγματικά χρειάζεται. Επίσης, τις ώρες που δεν υπάρχει ηλιοφάνεια, το κενό καλύπτεται από τα ορυκτά καύσιμα, αντί από τα αιολικά πάρκα το δυναμικό των οποίων, δυστυχώς, υπολείπεται. Έτσι, ένα σημαντικό μέρος αυτού του πολύτιμου ενεργειακού δυναμικού χάνεται και οι τιμές του ρεύματος διαμορφώνονται από το ακριβό εισαγόμενο φυσικό αέριο.
Ποιες είναι οι δικές σας προτάσεις για την ενεργειακή θωράκιση της χώρας λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις προτεραιότητες;
Θα έλεγα ότι το «Α» και το «Ω» είναι ο εξηλεκτρισμός της ελληνικής οικονομίας. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μείωση της ενεργειακής φτώχειας, την αναβάθμιση της ανταγωνιστικής θέσης και της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας.
Δείτε, για παράδειγμα, πόσο σημαντικές μπορούν να είναι οι ΑΠΕ για εφαρμογές όπως η ηλεκτροδότηση πλοίων στα λιμάνια κατά τον ελλιμενισμό τους (cold ironing).
Πώς μπορούμε να διαβούμε στη νέα εποχή των ηλεκτροβόρων επενδύσεων, όπως των data centers, που καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος, χωρίς τις ΑΠΕ; Χωρίς τις ΑΠΕ, ποιος από τους ξένους κολοσσούς θα επέλεγε την Ελλάδα αντί κάποιας άλλης, μεγάλης χώρας στην κεντρική Ευρώπη, αν δεν έχει διασφαλίσει φθηνή ενέργεια;
Κατά συνέπεια, βρισκόμαστε στη φάση που απαιτείται ένα σύγχρονο ενεργειακό μοντέλο με περισσότερες ΑΠΕ, ενσωματωμένα υβριδικά συστήματα αποθήκευσης, ενίσχυση της διασύνδεσής τους με τον διαχειριστή του συστήματος και μετατροπή των μονάδων σε κατανεμόμενες, ώστε να εντάσσονται λειτουργικά στον ενεργειακό σχεδιασμό.
Δυστυχώς, απουσιάζει ο σχεδιασμός για το πώς θα πάμε στο «net zero» στάδιο. Χρειάζεται σχέδιο πλήρους εξηλεκτρισμού, με προτεραιότητα σε υβριδικά συστήματα ΑΠΕ, πλήρη αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού και αναβάθμιση υποδομών και δικτύων.
Ωστόσο, πολλοί αναρωτιούνται αν οι τοπικές κοινωνίες έχουν οφέλη από όλα αυτά.
Νομίζω ότι όλα όσα συζητήσαμε προηγουμένως – όπως τη δυνατότητα για φθηνότερη ενέργεια, μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία, δείχνουν ότι η κοινωνία πρέπει να έχει το κύριο μερίδιο έγνοιας και οφέλους από αυτή τη μετάβαση.
Η παραγωγή καθαρής ενέργειας δεν αφορά μόνο μεγάλες επενδύσεις ή εταιρικά σχήματα. Μπορεί να δημιουργήσει ένα πιο αποκεντρωμένο και δημοκρατικό ενεργειακό μοντέλο, όπου μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας συμμετέχει και ωφελείται.
Σε πιο πρακτικό επίπεδο, δημιουργούνται θέσεις εργασίας, τόσο κατά την κατασκευή όσο και κατά τη λειτουργία και συντήρησή τους. Αυτό σημαίνει ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας στην ελληνική περιφέρεια που ζει έντονα τον μαρασμό και την εγκατάλειψη. Επιπρόσθετα, μέσω του Ειδικού Τέλους που καταβάλλεται από τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, επιστρέφουν πόροι στους δήμους και στους κατοίκους των τοπικών κοινοτήτων, μέσω μειώσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
Παράλληλα με τα αντισταθμιστικά έργα των ΑΠΕ, υλοποιούνται έργα περιβαλλοντικής αποκατάστασης, ενισχύονται υποδομές σε περιοχές που στις περισσότερες περιπτώσεις είχαν εγκαταλειφθεί.
Οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να αισθάνονται ότι συμμετέχουν σε μια προσπάθεια που δημιουργεί καλύτερες προοπτικές για τις ίδιες, αλλά και για τις επόμενες γενιές.
Υπάρχουν, ωστόσο, μεγάλες αντιδράσεις για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ. Τι φταίει;
Αυτά τα 25 χρόνια εμείς προσπαθούμε να ενημερώσουμε τις τοπικές κοινωνίες, με διάλογο και με έργα. Αλλά θα ήταν πολύ διαφορετικά αν προηγουμένως το χαμηλό κόστος παραγωγής των ΑΠΕ μεταφραζόταν και σε φθηνό ρεύμα για τα νοικοκυριά. Αν οι κοινότητες συμμετέχουν στην παραγωγή καθαρής ενέργειας και δεν αισθάνονται αποκλεισμένες από τον ενεργειακό μετασχηματισμό.
Αν υπάρχει γνήσια ενημέρωση και όχι αποσπασματική πληροφόρηση που πολλές φορές διαστρεβλώνει την αλήθεια και δημιουργεί μύθους που παπαγαλίζονται από όσους ταυτίζουν το συμφέρον τους με όσους κερδίζουν πολλά από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Ακούω συχνά να λένε, «οι ΑΠΕ καταστρέφουν τα δάση! Οι ανεμογεννήτριες σκοτώνουν σπάνια είδη πτηνών! » και πολλά άλλα που δεν έχουν καμιά σχέση με την πραγματικότητα και στα οποία οφείλεις να απαντάς με πραγματικά στοιχεία και επιστημονικά δεδομένα.
«Ένας μύθος που πρέπει να καταρριφθεί είναι ότι καίγονται δάση για να γίνουν αιολικά πάρκα»
Προλάβατε την ερώτησή μου, για θανάτους πουλιών, καταστροφή δασών, εκτοπισμό άγριων ζώων από ΑΠΕ. Δεν ισχύει;
Όχι, φυσικά. Οι ΑΠΕ λειτουργούν σε ένα εξαιρετικά αυστηρό πλαίσιο περιβαλλοντικής αδειοδότησης και ελέγχου, με πολλαπλές δικλίδες προστασίας για τη βιοποικιλότητα και το φυσικό περιβάλλον. Αυτό δεν γίνεται σε επενδύσεις άλλων τομέων.
Ένας μύθος που πρέπει να καταρριφθεί είναι ότι καίγονται δάση για να γίνουν αιολικά πάρκα. Οι αντιπυρικές ζώνες και τα δίκτυα πρόσβασης που δημιουργούνται για τα αιολικά πάρκα, συμβάλλουν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση πυρκαγιών. Η καταστροφή μιας δασικής έκτασης από φωτιά, όχι μόνο δεν διευκολύνει την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, αλλά καθιστά τη διαδικασία αδειοδότησης και κατασκευής ακόμη δυσκολότερη, έως και αδύνατη.
Μάλλον δεν είναι ευρέως γνωστό ότι τα αιολικά πάρκα διαθέτουν πλέον σύγχρονα συστήματα παρακολούθησης, όπως ραντάρ, θερμικές κάμερες και αυτοματοποιημένα συστήματα παύσης λειτουργίας όταν εντοπίζεται κίνδυνος για την ορνιθοπανίδα.
Εδώ θα ήθελα να προσθέσω και τη μεγάλη εικόνα. Οι σοβαρότερες απειλές για την πανίδα παραμένουν η κλιματική αλλαγή, οι δηλητηριάσεις, η παράνομη θήρα και η περιβαλλοντική υποβάθμιση.
«Η Θεσσαλία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο αποκεντρωμένης ενεργειακής ανάπτυξης, με ενεργειακές κοινότητες, αγροτικά φωτοβολταϊκά, συστήματα αποθήκευσης και συμμετοχή των ίδιων των τοπικών κοινωνιών στην παραγωγή ενέργειας»
Πιστεύετε ότι η Θεσσαλία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο ενεργειακής ανάπτυξης για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος στον πρωτογενή τομέα, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά;
Για τη Θεσσαλία, μια κατεξοχήν αγροτο-κτηνοτροφική και παραγωγική περιφέρεια, το ενεργειακό κόστος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα επιβίωσης για αγρότες, μεταποίηση, μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η Θεσσαλία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο αποκεντρωμένης ενεργειακής ανάπτυξης, με ενεργειακές κοινότητες, αγροτικά φωτοβολταϊκά, συστήματα αποθήκευσης και συμμετοχή των ίδιων των τοπικών κοινωνιών στην παραγωγή ενέργειας.
Η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως περιβαλλοντική πολιτική, αλλά και ως εργαλείο περιφερειακής ανασυγκρότησης και παραγωγικής αναβάθμισης της περιοχής. Η εμπειρία των μεγάλων φυσικών καταστροφών στην περιοχή, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με την κλιματική αλλαγή, μας υπενθυμίζει πόσο επείγον είναι ν᾽απαλλαγούμε από τους βασικούς υπαιτίους της, τα ορυκτά καύσιμα και να στηριχθούμε στις ΑΠΕ.
Καθώς η καλύτερη ενέργεια είναι αυτή που δεν παράγεται, ένας βασικός τομέας στον οποίο δραστηριοποιείται η RESINVEST είναι η εξοικονόμησή της. H εταιρεία ανέλαβε και υλοποιεί έργα στον τομέα του οδοφωτισμού σε δήμους, όπως η Λάρισα και η Αγιά, αλλά και σε πολλούς άλλους δήμους αντικαθιστώντας χιλιάδες παλαιούς λαμπτήρες με φωτιστικά υψηλής απόδοσης νέας τεχνολογίας LED. Στη Θεσσαλία, έχουν κατασκευαστεί φωτοβολταϊκά πάρκα για τον δήμο Κιλελέρ και τη ΔΕΥΑ Λάρισας.
Βλέποντας κάποιος τις παράλληλες δράσεις σας, θα έλεγε χαριτολογώντας ότι διαθέτετε πολλή ενέργεια και για τον πολιτισμό.
Σε μια εποχή κατά την οποία η επιχειρηματικότητα εμφανίζεται συχνά με επιθετικό πρόσωπο, θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό να αναδεικνύεται και η θετική συμβολή της στην τέχνη και την κοινωνία. Για εμάς, η στήριξη του πολιτισμού αποτελεί ουσιαστικό μέρος της κοινωνικής μας παρουσίας.
Την περασμένη χρονιά υποστηρίξαμε δράσεις, όπως την εικαστική έκθεση της Αγγελικής Αντωνέα με θέμα τον άνεμο. Υποστηρίξαμε την έκθεση «Ταξίμια». «Στην Παράδοση του Ελληνικού Τρόπου: Από την Ιστορία στη Σύγχρονη Ζωγραφική», αφιερωμένη στα 60 χρόνια από τον θάνατο του Φώτη Κόντογλου.
Συμμετείχαμε ως χορηγοί στο μεγάλο μουσικό αφιέρωμα στον σπουδαίο συνθέτη και λυράρη Κώστα Μουντάκη. Το ίδιο θα κάνουμε στο μεγάλο μουσικό αφιέρωμα στον Θάνο Μικρούτσικο, στις 20 Ιουλίου στο θέατρο του Λυκαβηττού.
H RESINVEST
Για περισσότερα 25 χρόνια, η ενεργειακή τεχνική εταιρεία RESINVEST ανήκει στις πλέον δυναμικές και αξιόπιστες ελληνικές εταιρείες στον χώρο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
Την περίοδο αυτή κατασκευάζει μονάδες φωτοβολταϊκών άνω των 300 MW, ενισχύοντας το χαρτοφυλάκιό της, που περιλαμβάνει αιολικά πάρκα, υβριδικά φωτοβολταϊκά έργα, συστήματα αποθήκευσης και μονάδες βιοαερίου, είτε ιδίων συμφερόντων είτε σε συνεργασία με Έλληνες και διεθνείς επενδυτές.
Ως Εταιρεία Παροχής Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCO), υλοποιεί πλήθος έργων ενεργειακής αναβάθμισης και εξοικονόμησης ενέργειας σε κτιριακές και μηχανολογικές εγκαταστάσεις του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με έμφαση στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ταυτόχρονα, παρέχει σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία και λύσεις που διευκολύνουν τους φορείς στην υλοποίηση του σχεδιασμού τους για εξηλεκτρισμό, βιώσιμη ανάπτυξη και μείωση του ενεργειακού κόστους.
Μέσω της θυγατρικής της, A.K. Recovery, προσφέρει εξειδικευμένες υπηρεσίες διαχείρισης ληξιπρόθεσμων οφειλών στον ενεργειακό τομέα, προτείνοντας εφικτούς διακανονισμούς προσαρμοσμένους στις οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη. Μετά την εξαιρετικά επιτυχημένη λειτουργία της συγκεκριμένης πλατφόρμας για τη ΔΕΗ, η δυνατότητα αυτή προσφέρεται και στους δήμους, δίνοντας λύση στην είσπραξη μη εξυπηρετούμενων τιμολογίων.
Η εταιρεία επέκτεινε την τεχνογνωσία της και στον τομέα της κατασκευής, έχοντας αναλάβει τον εκσυγχρονισμό δημόσιων νοσοκομείων και μονάδων υγείας σε όλη την Ελλάδα.
