Μια πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση για τον καύσωνα και τους νεφρούς, στο The Lancet Planetary Health φέρει, μεταξύ των συγγραφέων, τον Καθηγητή του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Γεώργιο Σακκά. Ο ίδιος μιλώντας στο Αθηναϊκό -Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, για το τι προσθέτει αυτή η νέα δημοσίευση τονίζει: «Προσθέτει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Η δημοσίευση υποστηρίζει ότι η ακραία ζέστη δεν επιβαρύνει μόνο άμεσα τους νεφρούς μέσω αφυδάτωσης και υποογκαιμίας, αλλά μπορεί να επηρεάζει και έναν ευρύτερο βιολογικό άξονα που συνδέει έντερο, νεφρούς και εγκέφαλο. Η θερμική καταπόνηση αυξάνει τον κίνδυνο οξείας νεφρικής βλάβης και επιτάχυνσης της χρόνιας νεφρικής νόσου, ιδιαίτερα όταν η έκθεση επαναλαμβάνεται».
Αναφερόμενος για το πώς συνδέεται το έντερο με τη νεφρική λειτουργία, αφού τονίζει πως αυτό είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της εργασίας, προσθέτει πως «Στη μελέτη εξηγούμε ότι η ζέστη μπορεί να διαταράξει τον εντερικό φραγμό, δηλαδή τη φυσική «άμυνα» που εμποδίζει μικροβιακά προϊόντα και τοξίνες να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος. Όταν αυτή η άμυνα αποδυναμώνεται, ενισχύεται η συστηματική φλεγμονή, η οποία μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τους νεφρούς και να εντείνει τη βλάβη. Με απλά λόγια, ο καύσωνας ίσως δεν δρα μόνο με την αφυδάτωση, αλλά και μέσω φλεγμονωδών μηχανισμών που επηρεάζουν πολλά όργανα μαζί».
Όσον αφορά στα άτομα που βρίσκονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου, ο κ. Σακκάς υπογραμμίζει πως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο, όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους, αλλά και πληθυσμοί με περιορισμένη πρόσβαση σε νερό, δροσερό περιβάλλον και υπηρεσίες υγείας κινδυνεύουν περισσότερο. Η μελέτη δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στις κοινωνικές ανισότητες, επισημαίνοντας ότι «η ευαλωτότητα δεν είναι μόνο βιολογική αλλά και κοινωνική».
Στο ερώτημα αν είναι όλα αυτά αποδεδειγμένα στον άνθρωπο, ο καθηγητής τονίζει: «Όχι πλήρως ακόμη. Η δημοσίευση είναι πολύ σημαντική, αλλά τονίζουμε ότι αρκετά από αυτά τα μονοπάτια στηρίζονται κυρίως σε πειραματικά και μηχανιστικά δεδομένα και χρειάζονται επιβεβαίωση σε πραγματικές συνθήκες και σε μακροχρόνιες μελέτες ανθρώπων». Αναφερόμενος στο βασικό μήνυμα για το κοινό, ο ίδιος σημειώνει ότι ο καύσωνας δεν είναι ένα απλό επεισόδιο δυσφορίας. Μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής κινδύνου για τη νεφρική υγεία, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν αφυδάτωση, σωματική καταπόνηση και προϋπάρχουσα νόσος. Η πρόληψη με σωστή ενυδάτωση, αποφυγή έκθεσης στις θερμές ώρες και προστασία των ευάλωτων ομάδων είναι ουσιαστική, αλλά εξίσου σημαντικές είναι και οι ευρύτερες παρεμβάσεις δημόσιας υγείας.
«Η νέα αυτή προσέγγιση μας θυμίζει ότι η ζέστη δεν επηρεάζει ένα μόνο όργανο, αλλά ολόκληρα βιολογικά συστήματα. Η προστασία της νεφρικής υγείας στις ημέρες του καύσωνα δεν είναι μόνο θέμα ατομικής προσοχής, αλλά και θέμα έγκαιρης ενημέρωσης, πρόληψης και κοινωνικής μέριμνας» καταλήγει ο κ. Σακκάς.
Αποστόλης Ζώης
