Γράφει ο Βαγγέλης Κανελλόπουλος
Τα τελευταία χρόνια ο κατασκευαστικός κλάδος στην Ελλάδα εισέρχεται σε μία περίοδο έντονης ανάπτυξης. Νέα ξενοδοχειακά projects, μεγάλα έργα υποδομών, επενδύσεις σε data centers, ενεργειακά έργα, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, logistics hubs και εκτεταμένες ανακαινίσεις ακινήτων δημιουργούν αυξημένες ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό σχεδόν σε όλη τη χώρα.
Ωστόσο, πίσω από αυτή τη θετική εικόνα αναδεικνύεται ένα ιδιαίτερα κρίσιμο πρόβλημα: η αδυναμία εύρεσης εργαζομένων. Η έλλειψη προσωπικού δεν αφορά πλέον μόνο ορισμένες ειδικότητες ή συγκεκριμένες περιοχές, αλλά αποτελεί συνολικό ζήτημα για τον τεχνικό και κατασκευαστικό τομέα.
Σήμερα, πολλές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να στελεχώσουν ακόμη και βασικές θέσεις εργοταξίου. Ειδικότητες όπως σιδεράδες, καλουπατζήδες, χειριστές μηχανημάτων έργου, welders, pipe fitters, scaffolders, ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, εργάτες σκυροδέματος και τεχνίτες μεταλλικών κατασκευών παρουσιάζουν εξαιρετικά περιορισμένη διαθεσιμότητα στην ελληνική αγορά εργασίας.
Η κατάσταση αυτή επηρεάζει πλέον άμεσα την πορεία των έργων. Καθυστερήσεις σε χρονοδιαγράμματα, αύξηση λειτουργικού κόστους, αδυναμία ανάληψης νέων projects και έντονος ανταγωνισμός μεταξύ εταιρειών για διαθέσιμο προσωπικό αποτελούν πλέον καθημερινή πραγματικότητα για πολλές τεχνικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, οι συνολικές ανάγκες του κλάδου προσεγγίζουν τις 150.000 θέσεις εργασίας. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο καθώς η μέση ηλικία πολλών τεχνιτών αυξάνεται, ενώ λιγότεροι νέοι επιλέγουν τεχνικά και χειρωνακτικά επαγγέλματα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες εξελίσσονται σε κρίσιμο παράγοντα για τη συνέχιση της ανάπτυξης του κατασκευαστικού κλάδου. Η οργανωμένη εργασιακή μετανάστευση δεν αποτελεί πλέον μία δευτερεύουσα επιλογή, αλλά βασικό εργαλείο για τη λειτουργία της αγοράς.
Η ελληνική πολιτεία αναγνωρίζει ήδη θεσμικά αυτή την ανάγκη. Για το 2026 προβλέπονται δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας για πολίτες τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων επαγγελμάτων που σχετίζονται άμεσα με τις κατασκευές, τη βιομηχανία και τα τεχνικά έργα.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένη κινητικότητα από χώρες όπως η Ινδία, το Βιετνάμ, το Νεπάλ, οι Φιλιππίνες, η Αίγυπτος και το Μπανγκλαντές. Πολλοί εργαζόμενοι από αυτές τις χώρες διαθέτουν εμπειρία σε μεγάλα εργοτάξια, βιομηχανικά projects, μεταλλικές κατασκευές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, ενώ αρκετοί έχουν ήδη εργαστεί σε απαιτητικά διεθνή περιβάλλοντα στη Μέση Ανατολή ή σε μεγάλα infrastructure projects.
Παράλληλα, αλλάζει και το προφίλ των αναγκών των ελληνικών επιχειρήσεων. Οι εταιρείες δεν αναζητούν πλέον μόνο γενικούς εργάτες, αλλά και προσωπικό με τεχνικές δεξιότητες, εμπειρία σε βιομηχανικά περιβάλλοντα και γνώση βασικών κανόνων ασφάλειας εργοταξίου.
Η πιστοποίηση και η εξειδίκευση αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Πιστοποιημένοι welders, scaffolders με διεθνή standards, operators βαρέων μηχανημάτων και τεχνίτες με εμπειρία σε industrial construction έχουν πλέον ιδιαίτερα υψηλή ζήτηση. Σε μεγάλα έργα, η ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού επηρεάζει άμεσα τόσο την παραγωγικότητα όσο και την ασφάλεια.
Παρά τα θετικά βήματα, η διαδικασία μετάκλησης εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες. Οι χρόνοι ολοκλήρωσης παραμένουν μεγάλοι και συχνά κυμαίνονται από 4 έως 6 μήνες. Οι καθυστερήσεις σε διοικητικές διαδικασίες και προξενικά ραντεβού δημιουργούν σημαντικές πιέσεις στις επιχειρήσεις που προσπαθούν να τηρήσουν αυστηρά χρονοδιαγράμματα έργων.
Στη WorkInGreece διαπιστώνουμε καθημερινά ότι η έλλειψη διαθέσιμου προσωπικού επηρεάζει πλέον όχι μόνο τις επιχειρήσεις αλλά και συνολικά την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας. Καθυστερήσεις σε έργα σημαίνουν απώλεια παραγωγικότητας, επενδυτικές δυσκολίες και αυξημένο κόστος για ολόκληρη την οικονομία.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η σωστή και υπεύθυνη διαχείριση της εργασιακής μετανάστευσης. Η οργανωμένη μετάκληση, η νόμιμη εργασία, οι αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, η σωστή στέγαση και η εκπαίδευση σε θέματα ασφάλειας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βιωσιμότητα του μοντέλου.
Ένα μέρος των αναγκών καλύπτεται ήδη και από εργαζομένους που βρίσκονται στην Ελλάδα με καθεστώς διεθνούς προστασίας ή ασύλου. Πολλοί διαθέτουν εμπειρία σε τεχνικές και χειρωνακτικές εργασίες και μπορούν να ενταχθούν σχετικά γρήγορα στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, για να καλυφθούν οι πραγματικές ανάγκες του κατασκευαστικού κλάδου απαιτείται οργανωμένη και μακροπρόθεσμη στρατηγική προσέλκυσης εργαζομένων από το εξωτερικό.
Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μία σημαντική ευκαιρία: να δημιουργήσει ένα πιο σύγχρονο και αποτελεσματικό πλαίσιο νόμιμης εργασιακής μετανάστευσης, το οποίο θα στηρίζει τις επενδύσεις, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τη συνολική ανάπτυξη της οικονομίας.
Ο κατασκευαστικός κλάδος ίσως αποτελέσει το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς οι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη της χώρας, όταν η διαδικασία γίνεται με οργάνωση, διαφάνεια και σεβασμό τόσο στις ανάγκες των επιχειρήσεων όσο και στους ίδιους τους ανθρώπους που επιλέγουν να εργαστούν στην Ελλάδα.
*Ο Βαγγέλης Κανελλόπουλος είναι Διευθύνων Σύμβουλος της WorkInGreece.io. Η εταιρεία εξειδικεύεται στη νόμιμη και οργανωμένη στελέχωση επιχειρήσεων στους κλάδους της βιομηχανίας, των κατασκευών, των logistics και της φιλοξενίας, διαθέτοντας δίκτυο υποψηφίων από περισσότερες από 14 χώρες και υποστηρίζοντας ελληνικές επιχειρήσεις στη διαδικασία μετάκλησης και ένταξης εργαζομένων.
