Η δημιουργία νέου κόμματος από στέλεχος που συγκρούστηκε με την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, αποχώρησε ή διαγράφηκε από αυτήν, κάθε άλλο παρά πρωτοφανής είναι στην ιστορία της παράταξης. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 14 κόμματα
Σε «γινάτι», προσωπική αντιπάθεια προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη και, τελικά, σε μια προσπάθεια να προκαλέσει ζημιά στη Νέα Δημοκρατία αποδίδει πλέον ανοιχτά το Μέγαρο Μαξίμου τις κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά και την επικείμενη δημιουργία του νέου του κόμματος.
Η γραμμή αυτή έγινε απολύτως σαφής τις τελευταίες ημέρες, με τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ανεβάζει από τη Θεσσαλονίκη τους τόνους απέναντι στον προκάτοχό του. Σε ερώτηση που δέχθηκε για το ενδεχόμενο ίδρυσης κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά και μιας πιθανής μετεκλογικής συνεργασίας, ο πρωθυπουργός απέκλεισε κάθε τέτοιο σενάριο, θυμίζοντας παράλληλα τα γεγονότα του 1993.
«Ο κ. Σαμαράς διαθέτει τεχνογνωσία στο πώς να κάνει κακό στην παράταξη», είπε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την ελπίδα να μην την αξιοποιήσει και καλώντας τον πρώην πρωθυπουργό «να σκεφτεί καλύτερα την υστεροφημία του».
Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι δημόσιες τοποθετήσεις κορυφαίων στελεχών της ΝΔ. Ο Άδωνις Γεωργιάδης απέδωσε την κριτική του Αντώνη Σαμαρά στην προσωπική αντιπάθειά του προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη. «Δεν τον γουστάρει», είπε, για να προσθέσει ότι «το γινάτι βγάζει μάτι».
Η Ντόρα Μπακογιάννη έκανε λόγο για «τρομερή χολή» και προσωπικό πρόβλημα του πρώην πρωθυπουργού με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το μήνυμα που εκπέμπεται από το κυβερνητικό στρατόπεδο είναι σαφές και εκφράζεται δημοσίως από μια σειρά υπουργών και πρωτοκλασάτων στελεχών: ένα κόμμα Σαμαρά δεν θα γεννηθεί τόσο από πολιτικές διαφορές με τη σημερινή Νέα Δημοκρατία, όσο από την επιθυμία του πρώην πρωθυπουργού να πλήξει προσωπικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη και εκλογικά το κυβερνών κόμμα.
Μόνο που η δημιουργία νέου πολιτικού φορέα από ένα κορυφαίο στέλεχος που συγκρούστηκε με την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, αποχώρησε ή διαγράφηκε από αυτήν κάθε άλλο παρά πρωτοφανής είναι στην ιστορία της παράταξης. Όσο και αν τα κυβερνητικά στελέχη προσπαθούν να μας πείσουν για το αντίθετο.
Από τη δεκαετία του ’80 μέχρι σήμερα, πρώην υπουργοί, βουλευτές και ιστορικά στελέχη της ΝΔ ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο. Άλλοι δημιούργησαν κόμματα που άντεξαν μερικούς μήνες ή λίγα χρόνια, άλλοι δεν κατάφεραν ποτέ να μπουν στη Βουλή και κάποιοι απέκτησαν σημαντική εκλογική δύναμη και προκάλεσαν πράγματι απώλειες στη Νέα Δημοκρατία.
Αρκετοί, μάλιστα, επέστρεψαν αργότερα στο κόμμα από το οποίο είχαν αποχωρήσει και κάποιοι ανέλαβαν ξανά κορυφαίες θέσεις.
Ανάμεσα σε εκείνους που δημιούργησαν δικό τους πολιτικό φορέα βρίσκεται η Ντόρα Μπακογιάννη και, φυσικά, το έχει κάνει ήδη μία φορά ο ίδιος ο Αντώνης Σαμαράς.
Η ιστορία των κομμάτων που γεννήθηκαν έπειτα από ρήξεις στελεχών με τη Νέα Δημοκρατία είναι, άλλωστε, αρκετά μεγάλη.
Δημοκρατική Ανανέωση (ΔΗΑΝΑ) – 1985
Ο Κωστής Στεφανόπουλος αποχώρησε από τη Νέα Δημοκρατία το 1985, έχοντας προηγουμένως ηττηθεί από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη στη μάχη για την ηγεσία του κόμματος. Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς ίδρυσε τη Δημοκρατική Ανανέωση, ακολουθούμενος από βουλευτές της ΝΔ. Η ΔΗΑΝΑ απέκτησε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να εξελιχθεί σε ισχυρό αυτόνομο πόλο της Κεντροδεξιάς. Το 1994, μετά το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, ο Στεφανόπουλος ανακοίνωσε την αναστολή της δράσης της και αποχώρησε από την ενεργό κομματική πολιτική. Έναν χρόνο αργότερα εξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Πολιτική Άνοιξη – 1993
Η πλέον επίκαιρη περίπτωση είναι αυτή του ίδιου του Αντώνη Σαμαρά. Η σύγκρουσή του με τον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Μητσοτάκη για το Μακεδονικό οδήγησε στην απομάκρυνσή του από την κυβέρνηση και στη ρήξη του με τη ΝΔ. Στις 30 Ιουνίου 1993 ίδρυσε την Πολιτική Άνοιξη, η οποία λίγους μήνες αργότερα μπήκε στη Βουλή με 4,9%. Οι αποχωρήσεις βουλευτών από τη ΝΔ οδήγησαν την κυβέρνηση Μητσοτάκη στην απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και στις πρόωρες εκλογές του Οκτωβρίου. Η ΠΟΛΑΝ έμεινε εκτός Βουλής το 1996, ανέστειλε αργότερα τη δραστηριότητά της και το 2004 ο Σαμαράς επέστρεψε στη Νέα Δημοκρατία.
Φιλελεύθεροι – 1999
Ο Στέφανος Μάνος διαγράφηκε από τη Νέα Δημοκρατία το 1998, έπειτα από σύγκρουση με την ηγεσία του Κώστα Καραμανλή, και τον επόμενο χρόνο ίδρυσε τους Φιλελεύθερους. Το κόμμα συμμετείχε στις ευρωεκλογές του 1999, χωρίς να αποκτήσει σημαντική εκλογική δυναμική, ενώ το 2001 ανέστειλε τη λειτουργία του. Ο Μάνος επιχείρησε ξανά λίγα χρόνια αργότερα να δημιουργήσει νέο πολιτικό φορέα, καθώς το 2009 συμμετείχε στην ίδρυση της «Δράσης». Το κόμμα δεν απέκτησε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση και το 2019 ανέστειλε τη λειτουργία του, στηρίζοντας τη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός (ΛΑΟΣ) – 2000
Ο Γιώργος Καρατζαφέρης ίδρυσε τον ΛΑΟΣ τον Σεπτέμβριο του 2000, μετά τη ρήξη του με την ηγεσία της ΝΔ και τη διαγραφή του από το κόμμα. Σε αντίθεση με αρκετά από τα αντίστοιχα εγχειρήματα, ο ΛΑΟΣ απέκτησε διάρκεια και σημαντική εκλογική παρουσία. Εξέλεξε ευρωβουλευτές, μπήκε στη Βουλή το 2007 και έφτασε μέχρι τη συμμετοχή στην κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου το 2011. Από το 2012 έχασε την κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση, ενώ αρκετά κορυφαία στελέχη του, όπως ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο Μάκης Βορίδης και ο Θάνος Πλεύρης εντάχθηκαν στη συνέχεια στη Νέα Δημοκρατία, υπό την ηγεσία του Αντώνη Σαμαρά. Από το ΛΑΟΣ αποχώρησε εκείνη την περίοδο και ο Κυριάκος Βελόπουλος, ο οποίος στη συνέχεια ίδρυσε την Ελληνική Λύση.
Κίνημα Ελεύθερων Πολιτών (ΚΕΠ) – 2001
Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος αποχώρησε από τη Νέα Δημοκρατία και τον Μάρτιο του 2001, ενώ βρισκόταν στο απόγειο της δημοτικότητάς του ως δήμαρχος Αθηναίων, ίδρυσε το Κίνημα Ελεύθερων Πολιτών. Παρά την εντυπωσιακή δημοσκοπική δυναμική που εμφάνισε αρχικά, το ΚΕΠ δεν έφτασε ποτέ μέχρι τις εθνικές κάλπες. Τον Ιούνιο του 2002 ο Αβραμόπουλος ανακοίνωσε την αναστολή λειτουργίας του και το 2004 επέστρεψε στη Νέα Δημοκρατία.
Δημοκρατική Συμμαχία – 2010
Η Ντόρα Μπακογιάννη διαγράφηκε από τη Νέα Δημοκρατία τον Μάιο του 2010, όταν υπερψήφισε το πρώτο Μνημόνιο παρά την αντίθετη κομματική γραμμή. Τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς ίδρυσε τη Δημοκρατική Συμμαχία. Το κόμμα συμμετείχε στις εκλογές του Μαΐου 2012, συγκεντρώνοντας 2,55% και μένοντας εκτός Βουλής. Λίγες εβδομάδες αργότερα, ενόψει των νέων εκλογών του Ιουνίου, η Μπακογιάννη συμφώνησε με τον Αντώνη Σαμαρά την επιστροφή της στη Νέα Δημοκρατία και η αυτόνομη πορεία της Δημοκρατικής Συμμαχίας ολοκληρώθηκε.
Ανεξάρτητοι Έλληνες (ΑΝΕΛ) – 2012
Ο Πάνος Καμμένος διαγράφηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ μετά την καταψήφιση του δεύτερου Μνημονίου και τον Φεβρουάριο του 2012 ανακοίνωσε τη δημιουργία των Ανεξάρτητων Ελλήνων. Οι ΑΝΕΛ αποτέλεσαν μία από τις πλέον επιτυχημένες εκλογικά διασπάσεις στον χώρο της ΝΔ, συγκεντρώνοντας 10,6% στις εκλογές του Μαΐου 2012. Από το 2015 μέχρι τις αρχές του 2019 συμμετείχαν ως κυβερνητικός εταίρος στις κυβερνήσεις του Αλέξη Τσίπρα. Το 2019, μετά την κατάρρευση της εκλογικής τους επιρροής, αποφάσισαν να μη συμμετάσχουν στις εθνικές εκλογές και ουσιαστικά ανέστειλαν την πολιτική τους δραστηριότητα.
Νέα ΜΕΡΑ – 2013
Ο Χρήστος Ζώης, πρώην υφυπουργός και βουλευτής της ΝΔ, είχε διαγραφεί από το κόμμα το 2012 λόγω της καταψήφισης του δεύτερου Μνημονίου και στη συνέχεια εντάχθηκε στους ΑΝΕΛ, από τους οποίους επίσης αποχώρησε. Τον Μάρτιο του 2013 ίδρυσε μαζί με άλλα στελέχη τη Νέα ΜΕΡΑ, επιχειρώντας να εκφράσει τον αντιμνημονιακό χώρο της Κεντροδεξιάς. Η αυτόνομη πορεία της υπήρξε σύντομη, καθώς τον Φεβρουάριο του 2014 συνεργάστηκε με τον Βύρωνα Πολύδωρα στη δημιουργία της «Ένωσης για την Πατρίδα και τον Λαό».
Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδος – 2013
Ο Νίκος Νικολόπουλος, επί χρόνια βουλευτής της ΝΔ και για σύντομο διάστημα υφυπουργός Εργασίας στην κυβέρνηση Σαμαρά, παραιτήθηκε από την κυβέρνηση το καλοκαίρι του 2012 και στη συνέχεια αποχώρησε από τη Νέα Δημοκρατία. Το 2013 δημιούργησε το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδος. Το κόμμα δεν απέκτησε αυτοτελή κοινοβουλευτική παρουσία, ενώ ο Νικολόπουλος συνεργάστηκε στη συνέχεια με άλλους πολιτικούς σχηματισμούς και εξελέγη βουλευτής με τους ΑΝΕΛ το 2015.
Ένωση για την Πατρίδα και τον Λαό (ΕΠΑΛ)– 2014
Ο Βύρων Πολύδωρας διαγράφηκε από τη Νέα Δημοκρατία στα τέλη του 2013, μετά την καταψήφιση του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων. Τον Φεβρουάριο του 2014 προχώρησε μαζί με τον Χρήστο Ζώη στη δημιουργία της «Ένωσης για την Πατρίδα και τον Λαό», στην οποία εντάχθηκε και η Νέα ΜΕΡΑ. Το νέο κόμμα αυτοπροσδιορίστηκε ως αντιμνημονιακό, πατριωτικό και κεντροδεξιό, ενώ ο Πολύδωρας δεν έκρυβε ότι απευθυνόταν κατά κύριο λόγο σε δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της ΝΔ. Η αυτόνομη πολιτική παρουσία του αποδείχθηκε εξαιρετικά σύντομη και δεν απέκτησε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Πατριωτικό Δίκτυο Αφύπνισης (ΠΑΤΡΙΔΑ) – 2014
Ο Παναγιώτης Ψωμιάδης είχε δημιουργήσει ήδη από το 2012 το «Πατριωτικό Δίκτυο Αφύπνισης» ως όμιλο πολιτικού προβληματισμού, ξεκαθαρίζοντας τότε ότι παρέμενε στη Νέα Δημοκρατία και δεν επρόκειτο για νέο κόμμα. Η ρήξη ήρθε δύο χρόνια αργότερα, όταν ο Αντώνης Σαμαράς αρνήθηκε να τον συμπεριλάβει στο ευρωψηφοδέλτιο της ΝΔ. Ο Ψωμιάδης αποχώρησε από το κόμμα και τον Απρίλιο του 2014 κατέθεσε στον Άρειο Πάγο την ιδρυτική δήλωση της ΠΑΤΡΙ.Δ.Α. ως πολιτικού κόμματος. Στις ευρωεκλογές του ίδιου έτους συνεργάστηκε με την «Ένωση για την Πατρίδα και τον Λαό» των Βύρωνα Πολύδωρα και Χρήστου Ζώη, με τον ίδιο τον Ψωμιάδη να είναι υποψήφιος ευρωβουλευτής.
Νέα Δεξιά – 2016
Ο Φαήλος Κρανιδιώτης, επί χρόνια στέλεχος της ΝΔ και στενός πολιτικός φίλος του Αντώνη Σαμαρά, διαγράφηκε από το κόμμα τον Μάρτιο του 2016 με απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Δύο μήνες αργότερα ίδρυσε τη Νέα Δεξιά, έναν σχηματισμό που τοποθετήθηκε πολιτικά στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας. Το κόμμα δεν απέκτησε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση και τα επόμενα χρόνια συμμετείχε σε διάφορες συνεργασίες, πριν ενταχθεί το 2022 στην «Εθνική Δημιουργία».
Νέα Ελληνική Ορμή (ΝΕΟ) – 2018
Η Κατερίνα Παπακώστα διαγράφηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ το 2017, μετά τη σύγκρουσή της με την ηγεσία του κόμματος. Τον Ιούλιο του 2018 ανακοίνωσε την ίδρυση της Νέας Ελληνικής Ορμής (ΝΕΟ), η οποία αυτοπροσδιορίστηκε ως κεντροδεξιός πολιτικός φορέας. Λίγο αργότερα η Παπακώστα ανέλαβε υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη στην κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, ενώ το ΝΕΟ δεν απέκτησε αυτόνομη κοινοβουλευτική παρουσία και η δραστηριότητά του ατόνησε τα επόμενα χρόνια.
Πατριωτική Δύναμη Αλλαγής (ΠΑΤΡΙΔΑ) – 2022
Ο Κωνσταντίνος Μπογδάνος, ο οποίος είχε εκλεγεί βουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία το 2019, διαγράφηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα τον Οκτώβριο του 2021 μετά τη σφοδρή αντιπαράθεσή του στη Βουλή με τον Θανάση Παφίλη. Τον Σεπτέμβριο του 2022 ανακοίνωσε μαζί με την Αφροδίτη Λατινοπούλου την ίδρυση της Πατριωτικής Δύναμης Αλλαγής (ΠΑΤΡΙΔΑ). Η κοινή τους πορεία κράτησε μόλις λίγους μήνες, ενώ ο Μπογδάνος συνεργάστηκε στη συνέχεια με τον Πρόδρομο Εμφιετζόγλου στην «Πατριωτική Ένωση», η οποία αποκλείστηκε από τον Άρειο Πάγο από τις εκλογές του Μαΐου 2023.
Μανώλης Καλουδάς
