Η αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για έναν ασφαλισμένο που βρίσκεται κοντά στη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου
Σχεδόν μία στις δύο νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης συνοδεύεται πλέον από αίτημα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου, καθώς χιλιάδες ασφαλισμένοι επιχειρούν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης και να διασφαλίσουν την έξοδό τους στη σύνταξη. Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως όσοι πλησιάζουν τα 40 έτη ασφάλισης και εξετάζουν τη δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης στα 62, εφόσον πληρούνται όλες οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για έναν ασφαλισμένο που βρίσκεται κοντά στη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου. Ωστόσο, δεν έχουν όλοι οι ασφαλισμένοι τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν τους ίδιους χρόνους, ούτε κάθε αναγνώριση οδηγεί αυτομάτως σε συνταξιοδότηση. Το δικαίωμα εξαρτάται από το ασφαλιστικό καθεστώς, την ηλικία, τον χρόνο ασφάλισης και τη διάταξη με την οποία επιδιώκεται η συνταξιοδότηση.
Ποια πλασματικά έτη αναγνωρίζονται
Τέκνα: Ο χρόνος για τα παιδιά αποτελεί μία από τις βασικές κατηγορίες πλασματικού χρόνου. Η αναγνώριση μπορεί να φτάσει, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών και τις προϋποθέσεις που ισχύουν, από ένα έως περισσότερα έτη. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις η δυνατότητα αξιοποίησης του χρόνου αφορά και τους δύο γονείς.
Σπουδές: Αναγνωρίζεται χρόνος σπουδών, μέχρι τα προβλεπόμενα όρια και εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις. Για ασφαλισμένους που τους λείπουν λίγα χρόνια για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου, τα έτη σπουδών μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα σημαντικά.
Στρατιωτική θητεία: Οι άνδρες ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν τον χρόνο της στρατιωτικής τους υπηρεσίας. Η συγκεκριμένη κατηγορία χρησιμοποιείται συχνά για τη συμπλήρωση του συνολικού χρόνου ασφάλισης.
Ανεργία και κενά ασφάλισης: Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις προβλέπεται η αξιοποίηση χρόνων ανεργίας ή άλλων περιόδων που δεν καλύπτονται από πραγματική ασφάλιση. Οι χρόνοι αυτοί δεν αναγνωρίζονται χωρίς προϋποθέσεις και απαιτείται έλεγχος της ασφαλιστικής ιστορίας κάθε ενδιαφερομένου.
Το όριο των 40 ετών
Για πολλούς ασφαλισμένους το κρίσιμο σημείο είναι η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης. Εκεί ακριβώς αποκτούν ιδιαίτερη αξία τα πλασματικά έτη, καθώς ένας ασφαλισμένος που έχει, για παράδειγμα, 37 ή 38 έτη πραγματικής ασφάλισης μπορεί να εξετάσει εάν έχει δικαίωμα αναγνώρισης επιπλέον χρόνου.
Η συμπλήρωση των 40 ετών, ωστόσο, δεν σημαίνει από μόνη της ότι κάποιος συνταξιοδοτείται στα 62. Πρέπει να συντρέχουν και οι υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις. Για τον λόγο αυτό, πριν από την εξαγορά πλασματικού χρόνου είναι απαραίτητος ο έλεγχος του συνολικού ασφαλιστικού βίου.
Πόσο κοστίζουν
Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να έχει σημαντικό κόστος, γεγονός που καθιστά απαραίτητο τον υπολογισμό του οφέλους πριν από την υποβολή της αίτησης. Η εξόφληση, ανάλογα με την κατηγορία του χρόνου και τους ισχύοντες κανόνες, μπορεί να γίνει εφάπαξ ή τμηματικά. Σε περίπτωση τμηματικής καταβολής προβλέπεται παρακράτηση από τη σύνταξη μέχρι την εξόφληση της οφειλής.
Το βασικό ερώτημα για τον ασφαλισμένο είναι αν η αναγνώριση των ετών επιταχύνει πραγματικά την έξοδο στη σύνταξη ή αν απλώς αυξάνει τον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο και, ενδεχομένως, το ποσό της σύνταξης.
Ρεκόρ στις αιτήσεις συνταξιοδότησης
Η αυξημένη ζήτηση για αναγνώριση πλασματικών ετών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αιτήσεις συνταξιοδότησης κινούνται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης έφτασαν περίπου τις 144.000, έναντι 128.756 το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Μόνο τον Αύγουστο καταγράφηκαν περίπου 14.000 αιτήσεις, από 11.881 τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους.
Εφόσον ο ρυθμός των αποχωρήσεων διατηρηθεί μέχρι το τέλος της χρονιάς, οι συνολικές αιτήσεις του 2026 ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 220.000. Έτσι, θα μπορούσε να καταρριφθεί το προηγούμενο υψηλό των 212.151 αιτήσεων, που είχε καταγραφεί το 2021.
Η αυξημένη έξοδος αποδίδεται στη σταδιακή ωρίμανση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, αλλά και στην προσπάθεια των ασφαλισμένων να αξιοποιήσουν τις σημερινές δυνατότητες του συστήματος. Στην απόφαση συνυπολογίζεται επίσης η δυνατότητα συνέχισης της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση, ενώ για ορισμένους ασφαλισμένους λειτουργεί και ο φόβος πιθανών μελλοντικών αλλαγών στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Αλεξάνδρα Κλειδαρά
