Ένα χωριό της Θεσσαλίας. Ένας συνεταιρισμός αγροτών που φυτεύουν τον ίδιο σπόρο επί γενεές. Ένας ιαπωνικός φαρμακευτικός κολοσσός. Έξι χρόνια εργαστηριακών δοκιμών και μια συμφωνία με την Ιαπωνία, που οι περισσότεροι δεν θα έβρισκαν εύκολα, όσο κι αν έψαχναν στο χάρτη.
Η ανατομία μιας συμφωνίας
Η Wakunaga Pharmaceuticals δεν είναι μια συνηθισμένη εταιρεία που προχωρά εύκολα σε συνεργασίες. Ιδρυμένη στη Χιροσίμα, αποτελεί έναν από τους πιο σεβαστούς παραγωγούς διατροφικών συμπληρωμάτων στην Ιαπωνία, με παγκόσμια διανομή και αυστηρά επιστημονικά πρότυπα. Όταν αποφασίζει να προμηθευτεί ένα συστατικό, το κάνει έπειτα από χρόνια αυστηρών δοκιμών.
Και όμως, η Wakunaga βρίσκεται σήμερα σε προχωρημένες συζητήσεις για την εγκατάσταση μονάδας παραγωγής στη Λάρισα, σε μια πόλη στην καρδιά της Θεσσαλίας, με μακροπρόθεσμο στόχο να επεξεργάζεται το σκόρδο του τοπικού συνεταιρισμού Πλατυκάμπου και να παράγει τελικά προϊόντα συμπληρωμάτων διατροφής για τις διεθνείς αγορές.
Αυτό δεν συνέβη επειδή η Ελλάδα διαθέτει συνεκτική εθνική στρατηγική για τα προϊόντα της. Ούτε γιατί το σκόρδο έχει κηρυχθεί στη χώρα μας ως στρατηγικό εξαγώγιμο αγαθό. Είναι πια γεγονός, γιατί ένας καθηγητής Βιοχημείας από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ( ο ίδιος που σήμερα είναι και Περιφερειάρχης ) είχε την επιστημονική γνώση, το όραμα και την επιμονή να κάνει μια συνομιλία το 2019, για αυτόν τον θαυματουργό βολβό. Οι επαφές του Δημήτρη Κουρέτα πριν από χρόνια ήταν ο σπόρος που έπεσε και αποτέλεσε την απαρχή για μια από τις σημαντικότερες αγροτικές συνεργασίες που έχει δει ποτέ η περιοχή μας.
Πότε η εξαίρεση θα γίνει ο κανόνας;
Η θεσσαλική ύπαιθρος παράγει κι άλλα αντίστοιχα προϊόντα με αναγνωρισμένη διατροφική αξία και υψηλές βιοδραστικές και αντιοξειδωτικές συγκεντρώσεις, τα οποία στέλνει σωρηδόν στις διεθνείς αγορές ως ακατέργαστη πρώτη ύλη, χωρίς ταυτότητα, χωρίς ιστορία, χωρίς υπεραξία.
Το παράδοξο αυτό έχει μόνο πολιτικό υπόβαθρο. Ενώ η γνώση υπάρχει, τα πανεπιστήμια υπάρχουν, οι παραγωγοί υπάρχουν και τα εδάφη περιμένουν, αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση να συνδεθούν όλα αυτά τα κομμάτια της εξίσωσης σε ένα συνεκτικό εθνικό σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης.
Η πολιτική γεωμετρία μιας περιφερειακής πρωτοβουλίας
Αυτό που έκανε η Περιφέρεια Θεσσαλίας με το σκόρδο Πλατυκάμπου δεν είναι απλό. Έχτισε μια διεθνή σχέση γύρω από τις τεκμηριωμένες ιδιότητές του, στήριξε τη συνεταιριστική δομή που το παράγει και δημιούργησε συνθήκες για την εξασφάλιση της αγροτικής παραγωγής της περιοχής.
Γιατί το σκόρδο; Μα γιατί η συγκεκριμένη ποικιλία είναι εξαιρετική και η επιστήμη κατάφερε μετά από σειρά ετών να το αποδείξει. Η ακραία διακύμανση θερμοκρασίας του θεσσαλικού κάμπου μεταξύ των εποχών, αλλά και με τις αυξομειώσεις που σημειώνονται μέσα στην ίδια ημέρα, το φυτό στρεσάρεται και αναγκάζεται να παράγει ασυνήθιστα υψηλές συγκεντρώσεις προστατευτικών ενώσεων.
Ο Συνεταιρισμός διατηρεί τον ντόπιο αυτό σπόρο αντιστεκόμενος στις φθηνότερες κινεζικές ποικιλίες που έχουν εκτοπίσει τις τοπικές καλλιέργειες στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Το αποτέλεσμα είναι ένα προϊόν που σύμφωνα με έρευνες του Τμήματος Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κατατάσσεται μεταξύ των κορυφαίων στον κόσμο βάσει μετρήσιμων βιολογικών κριτηρίων.
Ένα χωριό στη Θεσσαλία, ένα μάθημα για μια χώρα
Οι αγρότες του Πλατυκάμπου φυτεύουν το ίδιο σκόρδο από έναν καιρό που κανείς δεν θυμάται με ακρίβεια. Κράτησαν τον ντόπιο σπόρο ατόφιο, όταν θα ήταν πιο εύκολο και πιο κερδοφόρο να τον αντικαταστήσουν. Διατήρησαν την ίδια ποιότητα όταν η αγορά δεν τους αντάμειβε. Περίμεναν.
Κι από κει που δεν ήξεραν αν η σοδειά τους θα πάει στον έμπορο την επόμενη χρονιά, τώρα έχουν το κίνητρο να δουλέψουν πιο μεθοδικά για να αποκτήσει το προιόν τους την επιθυμητή προστιθέμενη αξία και να κατακτήσει την παγκόσμια αγορά.
