Δημήτρης Κουρέτας: Στο 40% η ανθεκτικότητα της περιοχής – Επί 25 χρόνια η Περιφέρεια Θεσσαλίας δεν διέθετε αντιπλημμυρικές μελέτες – Ευ. Λιακούλη: «Οι φόβοι μας δραματικά επιβεβαιώνονται… Η Θεσσαλία εγκαταλείφθηκε!» – ΕΛ.Α.Σ.: «Θεσσαλία ανοχύρωτη: Κυβερνητικό ναυάγιο με την HVA, μελέτες και έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στον αέρα» – ΠΟΓΕΔΥ: «Η Θεσσαλία πληρώνει το τίμημα των λάθος επιλογών στη διαχείριση των υδάτων»
Επιμέλεια: Λάμπρος Αναγνωστόπουλος
Φωτ. αρχείο larissnat/Θανάσης Καλιακούδας
Ευθείες βολές κατά της κυβέρνησης εξαπέλυσαν φορείς, η Περιφέρεια Θεσσαλίας και κόμματα μετά την αποχώρηση των Ολλανδών μηχανικών που είχαν αναλάβει μελέτες για την αντιπλημμυρική θωράκιση της Θεσσαλίας και την εξώδικη διεκδίκηση 2,5 εκατομμυρίων ευρώ από το Ελληνικό Δημόσιο. Ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Δημήτρης Κουρέτας με δηλώσεις του επεσήμανε τις ευθύνες του αρμόδιου Υπουργείου για τις καθυστερήσεις στη δημοπράτηση των μεγάλων αντιπλημμυρικών έργων στη Θεσσαλία.
Πιο συγκεκριμένα ο Περιφερειάρχης ξεκαθαρίζει ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν αποτελεί την πραγματική αιτία για την κωλυσιεργία που παρατηρείται στις παρεμβάσεις θωράκισης της περιοχής. «Οι Έλληνες επιστήμονες μπορούν καλύτερα. Η χώρα μας διαθέτει το απαραίτητο επιστημονικό και τεχνικό δυναμικό. Δεν υπήρχε λόγος να έρθουν οι Ολλανδοί», σημειώνει καταρχάς, υπογραμμίζοντας ότι η αποχώρηση των Ολλανδών ήταν μια εκκρεμότητα γνωστή εδώ και καιρό.
Παράλληλα, ο Περιφερειάρχης έθεσε ευθέως το ζήτημα των κυβερνητικών ευθυνών για τα έργα που παραμένουν μη δημοπρατημένα, δηλώνοντας: «Τα υπόλοιπα έργα δεν έχουν δημοπρατηθεί. Δεν φταίνε οι Ολλανδοί, φταίει το Υπουργείο».
Σχετικά με την πορεία θωράκισης της Θεσσαλίας μετά την κακοκαιρία Daniel, ο Δημήτρης Κουρέτας υπογράμμισε τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί. «Πριν από τον Σεπτέμβριο του 2023 η ανθεκτικότητα της περιοχής βρισκόταν μόλις στο 14%. Σήμερα έχει φτάσει στο 40%, ως αποτέλεσμα των συντονισμένων ενεργειών της Περιφερειακής Αρχής».
Τέλος εστιάζει στο διαχρονικό έλλειμμα υποδομών, υπενθυμίζοντας ότι επί 25 χρόνια η Περιφέρεια Θεσσαλίας δεν διέθετε αντιπλημμυρικές μελέτες και στις αδυναμίες που είχαν συσσωρευτεί στον τομέα των υποδομών και οι οποίες έγιναν ιδιαίτερα εμφανείς μετά την κακοκαιρία Daniel.
Ευ. Λιακούλη: «Η Θεσσαλία εγκαταλείφθηκε!»
Στη Βουλή, με κατεπείγουσα κοινοβουλευτική διαδικασία, φέρνει η Βουλευτής Λάρισας και Τομεάρχης Δικαιοσύνης & Διαφάνειας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ευαγγελία Λιακούλη, το μείζον θέμα που απασχολεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα τη δημοσιότητα και σχετίζεται με την αιφνίδια αποχώρηση της ολλανδικής εταιρείας εμπειρογνωμόνων (HVA International) από τα αντιπλημμυρικά έργα της Θεσσαλίας, όπως αποκαλύφθηκε από σχετικό ρεπορτάζ του Τάσου Τέλογλου στον ΑΝΤ1.
Η Ευαγγελία Λιακούλη θέτει ξανά τα αμείλικτα ερωτήματα που έχουν προκύψει εξαιτίας της παντελούς έλλειψης σχεδιασμού για τις υποδομές που καταστράφηκαν από την κακοκαιρία «Daniel» στη Θεσσαλία, καταγγέλλοντας την πλήρη απουσία οποιασδήποτε θετικής προοπτικής για τον τόπο.
Όπως υπενθυμίζει η Βουλευτής, ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε βρεθεί στις 2 Σεπτεμβρίου 2024 στον Δήμο Κιλελέρ (στο Δημαρχείο Νίκαιας), παρουσιάζοντας με πανηγυρικό τόνο το υποτιθέμενο «οριστικό σχέδιο ανασυγκρότησης» της Θεσσαλίας. Εκεί, ο Πρωθυπουργός είχε προβάλει το Master Plan των Ολλανδών ειδικών ως τον βασικό πυλώνα και τον «οδικό χάρτη» για την αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής, υποσχόμενος ολιστική διαχείριση των υδάτων και άμεση έναρξη των έργων, με επικαιροποίηση των μελετών που ανακοίνωσε ότι αναθέτει ο ίδιος στους Ολλανδούς.
Σήμερα, μόλις λίγους μήνες μετά τις πρωθυπουργικές εξαγγελίες στο Κιλελέρ, οι δημοσιογραφικές αποκαλύψεις δείχνουν ότι το επικοινωνιακό αυτό οικοδόμημα κατέρρευσε. Η ολλανδική εταιρεία όχι μόνο έκλεισε τα γραφεία της στην Ελλάδα και εγκατέλειψε τα έργα, αλλά απέστειλε και εξώδικο στο Ελληνικό Δημόσιο, διεκδικώντας 2,5 εκατομμύρια ευρώ για τις μελέτες της.
Με τα νέα δεδομένα, με επίκαιρη παρέμβασή της προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, η Ευαγγελία Λιακούλη καλεί την κυβέρνηση να δώσει άμεσα σαφείς απαντήσεις στα εξής καίρια ερωτήματα:
- Επιβεβαιώνει το Υπουργείο την αποχώρηση της ολλανδικής εταιρείας και την παραλαβή της εξώδικης δήλωσης ύψους 2,5 εκατ. ευρώ; Ποιοι ήταν οι ακριβείς λόγοι της διαφωνίας και της διακοπής της συνεργασίας;
- Πώς σχολιάζει η Κυβέρνηση το γεγονός ότι ακυρώνεται στην πράξη το Master Plan που παρουσίασε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός στο Κιλελέρ τον Σεπτέμβριο του 2024;
- Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της εξώδικης διεκδίκησης και πώς διασφαλίζονται τα συμφέροντα του Ελληνικού Δημοσίου;
- Πώς επηρεάζεται το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των κρίσιμων αντιπλημμυρικών έργων στη Θεσσαλία μετά από αυτή την αρνητική εξέλιξη;
- Με ποιον εναλλακτικό σχεδιασμό ή φορέα προτίθεται το Υπουργείο να ολοκληρώσει τις απαιτούμενες μελέτες, προκειμένου να μη χαθεί άλλος πολύτιμος χρόνος για την αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής;
Ταυτόχρονα, εκτός των σοβαρών ερωτημάτων που θέτει η Λαρισαία Βουλευτής, ζητά αντίγραφο του εξωδίκου, προκειμένου να πληροφορηθούν φορείς και πολίτες, τους λόγους που προκάλεσαν την εξέλιξη αυτή και τη διακοπή του έργου.
Με δήλωσή της για το θέμα η κα Λιακούλη επισημαίνει:
«Η Θεσσαλία δεν μπορεί να παραμένει όμηρος της κυβερνητικής ανικανότητας, των επικοινωνιακών πυροτεχνημάτων και της έλλειψης διαφάνειας. Απαιτούμε άμεσες απαντήσεις και πράξεις, πριν εκδηλωθεί η επόμενη καταστροφή. Δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν οι φόβοι μας ! Αντιμετώπισαν τον τόπο μας ως πείραμα και τους Θεσσαλούς ως πειραματόζωα. Μέχρι εδώ! Οι Θεσσαλοί τώρα έχουν το λόγο και θα απαντήσουν στην τεράστια υποτίμηση που έχουν συναντήσει από αυτή την Κυβέρνηση », καταλήγει στη δήλωσή της η Ευαγγελία Λιακούλη.
Μελέτες για μεγάλα έργα που δεν παραδόθηκαν ποτέ
Όπως αποκάλυψε ο ΑΝΤ1 οι Ολλανδοί που είχαν αναλάβει την εκπόνηση των μελετών για τα μεγάλα έργα ««τα βρόντηξαν κι έφυγαν» ενώ έστειλαν και εξώδικο στο Δημόσιο με το οποίο ζητούν να πάρουν 2,5 εκατομμύρια ευρώ.
Μελέτες για τα μεγάλα έργα, όπως «Τα Φράγματα Πύλης και Μουζακίου», «Το Κανάλι μεταφοράς της Γυρτώνης» και «Η Επέκταση δεξαμενής της Κάρλας», δεν παραδόθηκαν ποτέ.
«Όλα ατελή έργα. Τώρα ξανάριξαν μπάζα. Προχειρότητες. Το ανάχωμα αν το περπατήσουμε ως το αντλιοστάσιο είναι όλο σκισμένο» ανέφερε κάτοικος της περιοχής μιλώντας στον ΑΝΤ1.
ΕΛ.Α.Σ.: «Κυβερνητικό ναυάγιο με την HVA»
Σε κοινή ανακοίνωση των Τομέων Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας – Υποδομών & Μεταφορών και των Συντονιστικών Επιτροπών Θεσσαλίας της ΕΛ.Α.Σ. επισημαίνονται τα εξής:
«Η αποχώρηση της ολλανδικής HVA από την Ελλάδα και η εξώδικη διεκδίκηση 2,5 εκατ. ευρώ αποκαλύπτουν μια βαριά κυβερνητική αποτυχία στον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό της Θεσσαλίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε προσωπικά τη συνεργασία με την HVA ως βασική επιλογή για την ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας. Οι τράπεζες εξασφάλισαν τη χρηματοδότηση και υπογράφηκε σύμβαση 7 εκατ. ευρώ για την επικαιροποίηση κρίσιμων μελετών μεταξύ άλλων για τα φράγματα Πύλης και Μουζακίου, το κανάλι Γυρτώνης και την επέκταση της Κάρλας.
Σήμερα, η εταιρεία αποχωρεί με τις μελέτες να παραμένουν ανολοκλήρωτες. Η κυβέρνηση είχε την ευθύνη για τον συντονισμό, τη διάθεση των αναγκαίων στοιχείων, την εποπτεία των συμβάσεων και την ολοκλήρωση των μελετών, και απέτυχε παταγωδώς.
Επιπλέον, οι δηλώσεις του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, αναδεικνύουν την ευθύνη του αρμόδιου Υπουργείου για την καθυστέρηση δημοπράτησης κρίσιμων αντιπλημμυρικών έργων.
Ο Πρωθυπουργός και τα συναρμόδια υπουργεία οφείλουν να αναλάβουν την πολιτική ευθύνη και να απαντήσουν καίρια ερωτήματα για την ίδια την επιλογή της HVA.
- Με ποια διαδικασία και ποια κριτήρια προκρίθηκε;
- Ποιος έλεγξε την εξειδίκευση και την εμπειρία της σε αντίστοιχες αντιπλημμυρικές και υδραυλικές μελέτες;
- Συγκρίθηκε με άλλες μελετητικές εταιρείες ή επιστημονικές ομάδες;
- Ποιος εισηγήθηκε την ανάθεση και ποιος ήταν ο ρόλος των δωρητών στην επιλογή;
- Γιατί δεν αξιοποιήθηκε η ελληνική επιστημονική κοινότητα, παρότι το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, αλλά και άλλοι ακαδημαϊκοί και ερευνητικοί φορείς της χώρας, διαθέτουν σημαντική εμπειρία και εξειδικευμένη επιστημονική γνώση στη διαχείριση υδάτων, στην υδρολογία και στην αντιπλημμυρική προστασία;
Η κυβέρνηση οφείλει να δημοσιοποιήσει τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το εξώδικο και τα στοιχεία παρακολούθησης και παραλαβής των μελετών. Χρειάζεται άμεσα τεχνικός και οικονομικός απολογισμός, καθώς και δεσμευτικό σχέδιο ολοκλήρωσης για κάθε εκκρεμή μελέτη ή καθυστερημένη δημοπράτηση, με αρμόδια υπηρεσία, χρηματοδότηση και συγκεκριμένες προθεσμίες.
Τρία χρόνια μετά τον Daniel, η κυβέρνηση της Ν.Δ. καταφέρνει να μετατρέψει ένα ήδη παραδομένο Master Plan και μια εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 7 εκατομμυρίων σε ανολοκλήρωτες μελέτες, αποχώρηση των μελετητών και εξώδικες διεκδικήσεις.
Δεν πρόκειται για μια απλή συμβατική εμπλοκή, αλλά για πολιτικό και διοικητικό ναυάγιο με άμεσες συνέπειες στην αντιπλημμυρική προστασία των κατοίκων και των υποδομών της Θεσσαλίας.
Μια κυβέρνηση που, τρία χρόνια μετά τον Daniel, δεν έχει ολοκληρώσει ούτε τις κρίσιμες μελέτες, ούτε τη δημοπράτηση των αναγκαίων έργων, δεν μπορεί να εγγυηθεί την αντιπλημμυρική προστασία της Θεσσαλίας.
Στις επικείμενες εκλογές, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να τερματίσουν αυτή την πολιτική ανεπάρκεια και διαχειριστική αποτυχία και να στείλουν τη Ν.Δ. εκεί που της αρμόζει, στην αντιπολίτευση.
Η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. για την αντιπλημμυρική θωράκιση της χώρας είναι σαφής:
- ενιαία επιστημονική εκτίμηση του πλημμυρικού κινδύνου σε υψηλή χωρική ανάλυση, με συνεκτίμηση της επικινδυνότητας, της έκθεσης και της τρωτότητας των περιοχών, των υποδομών και των πληθυσμών,
- δεσμευτική ιεράρχηση των αντιπλημμυρικών έργων και κατανομή των πόρων με βάση τον πραγματικό κίνδυνο,
- άμεση ολοκλήρωση των αναγκαίων μελετών και υλοποίηση των έργων στις περισσότερο ευάλωτες περιοχές, με δημόσια παρακολούθηση του προϋπολογισμού, του αναδόχου, του χρονοδιαγράμματος, της προόδου και των τεχνικών παραλαβών,
- αποκατάσταση με όρους ανθεκτικότητας, ώστε οι υποδομές να μην επανέρχονται στην προηγούμενη ευάλωτη κατάσταση».
ΠΟΓΕΔΥ: «Λάθος επιλογές…»
Σκληρή κριτική για τη διαχείριση των υδάτων κάνει σε ανακοίνωσή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ), η οποία επισημαίνει πως είχε καταθέσει μια εντελώς διαφορετική πρόταση.
Ειδικότερα, στην ανακοίνωσή της αναφέρει:
«Οι τελευταίες εξελίξεις με την αποχώρηση της ολλανδικής ομάδας μελετητών από τον σχεδιασμό του υδατικού και αντιπλημμυρικού μέλλοντος της Θεσσαλίας και οι οικονομικές απαιτήσεις που φέρεται να αφήνει πίσω της, αποτελούν την πρώτη ηχηρή διάψευση του κυβερνητικού αφηγήματος για τη δήθεν «νέα εποχή» στη διαχείριση των υδάτων.
Πριν καν εφαρμοστεί το νέο μοντέλο, πριν καν παραχθούν απτά αποτελέσματα για τους πολίτες και τους αγρότες της Θεσσαλίας, ήδη εμφανίζονται τα πρώτα αδιέξοδα.
Η εξέλιξη αυτή δεν μας εκπλήσσει.
Η ΠΟΓΕΔΥ είχε εγκαίρως προειδοποιήσει ότι η διαχείριση του νερού, των εγγειοβελτιωτικών έργων, της αντιπλημμυρικής προστασίας και της αγροτικής παραγωγής δεν μπορεί να στηριχθεί σε εταιρικά σχήματα, συμβούλους και εισαγόμενες «λύσεις» που αγνοούν την ελληνική πραγματικότητα
Η κυβέρνηση επέλεξε να παρακάμψει τους δημόσιους επιστημονικούς φορείς, τις υπηρεσίες του κράτους, τα πανεπιστήμια και τους Έλληνες επιστήμονες που επί δεκαετίες υπηρετούν τη διαχείριση των υδατικών πόρων. Αντί να επενδύσει στην ανασυγκρότηση των δημόσιων δομών, επέλεξε να δημιουργήσει τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Α.Ε. (ΟΔΥΘ Α.Ε.), υιοθετώντας ένα μοντέλο που από την πρώτη στιγμή χαρακτηρίσαμε ατεκμηρίωτο, προβληματικό και ξένο προς τις πραγματικές ανάγκες του τόπου.
Σήμερα αποδεικνύεται ότι το πρόβλημα δεν ήταν μόνο ποιος θα διαχειριστεί το νερό, αλλά και ποιος σχεδιάζει το μέλλον του.
Αντί η Πολιτεία να αξιοποιήσει το υψηλό επιστημονικό δυναμικό της χώρας και να δημιουργήσει έναν ισχυρό δημόσιο μηχανισμό διαχείρισης των υδάτων, επέλεξε να αναθέσει τον σχεδιασμό σε ξένα μελετητικά σχήματα, παρουσιάζοντας περίπου ως δεδομένο ότι η λύση θα έρθει «απ’ έξω».
Το αποτέλεσμα είναι πλέον γνωστό.
Η Θεσσαλία εξακολουθεί να περιμένει ολοκληρωμένο σχεδιασμό, οι παραγωγοί εξακολουθούν να αγωνιούν και το κράτος βρίσκεται αντιμέτωπο με νέα ερωτήματα για το κόστος, την αποτελεσματικότητα και τη συνολική στρατηγική που ακολουθήθηκε.
Η ΠΟΓΕΔΥ είχε καταθέσει μια εντελώς διαφορετική πρόταση. Έναν ενιαίο δημόσιο οργανισμό διαχείρισης των υδάτων, με πανελλαδική ευθύνη, επιστημονική στελέχωση, ισχυρή λογοδοσία και κεντρικό σχεδιασμό, στα πρότυπα επιτυχημένων χωρών που αντιμετωπίζουν το νερό ως εθνικό πόρο στρατηγικής σημασίας και όχι ως πεδίο πειραματισμών ή επιχειρηματικών σχεδιασμών.
Δυστυχώς, η κυβέρνηση επέλεξε διαφορετικό δρόμο.
Επέλεξε τις Ανώνυμες Εταιρείες αντί των δημόσιων υπηρεσιών.
Επέλεξε τους συμβούλους αντί των επιστημόνων του Δημοσίου.
Επέλεξε τις αποσπασματικές παρεμβάσεις αντί ενός εθνικού σχεδίου για το νερό.
Και σήμερα οι πρώτες συνέπειες αυτών των επιλογών είναι ήδη ορατές.
Το νερό δεν είναι εμπορικό προϊόν.
Το νερό δεν είναι πεδίο πολιτικών πειραμάτων.
Το νερό είναι εθνικός πόρος, ζήτημα επισιτιστικής ασφάλειας, περιβαλλοντικής προστασίας και κοινωνικής συνοχής.
Η Θεσσαλία αξίζει ένα σοβαρό, ενιαίο και δημόσιο σχέδιο διαχείρισης των υδάτων.
Και η χώρα δικαιούται απαντήσεις για το πώς φτάσαμε, για ακόμη μία φορά, να πληρώνουμε ακριβά επιλογές που η πραγματικότητα διαψεύδει πριν καν προλάβουν να εφαρμοστούν».
