Φωτ. Θανάσης Καλιακούδας
Του Λάμπρου Αναγνωστόπουλου
Με τις φωνές των συγγενών θυμάτων να κυριαρχούν και το αίτημα για δικαιοσύνη να διατρέχει τις παρεμβάσεις όλων, παρουσιάστηκε την περασμένη Δευτέρα, στο Δημοτικό Ωδείο Λάρισας το βιβλίο «ΤΕΜΠΗ: ΚΑΤΗΓΟΡΩ» των Λουκά Θ. Αποστολίδη και Ελισάβετ Μπαρμπαλιού που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ιωλκός. Μια εκδήλωση μνήμης, με προσωπικές μαρτυρίες που ανέδειξαν το βάθος της απώλειας, τις πληγές που παραμένουν ανοιχτές και την ανάγκη να φωτιστούν όλες οι πτυχές της σιδηροδρομικής τραγωδίας. Τον συντονισμό είχε ο δημοσιογράφος Γιάννης Γιαννακόπουλος, ο οποίος έκανε λόγο για ένα τραύμα που μοιράζεται ολόκληρη η ελληνική κοινωνία εδώ και 3,5 χρόνια.
«Βγήκαμε έξω για να ανοίξουμε τον δρόμο της δικαίωσης»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο λόγος του Παύλου Ασλανίδη, πατέρα του Δημήτρη και προέδρου του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων Τεμπών 2023, ο οποίος χαρακτήρισε το βιβλίο ντοκουμέντο, «για να μη μπορεί να πει κανείς ότι δεν ήξερα». Μιλώντας ως πατέρας που έχασε το παιδί του, αναφέρθηκε στον εφιάλτη που βιώνουν οι οικογένειες από τη νύχτα της τραγωδίας και κατηγόρησε το κράτος, την πολιτική ηγεσία και όσους, όπως είπε, έθεσαν το κέρδος πάνω από τις ανθρώπινες ζωές. Έκανε ειδική αναφορά στις παρατάσεις της σύμβασης 717, ενώ έθεσε εκ νέου το ερώτημα για τους ανθρώπους που επέζησαν από τη σύγκρουση αλλά έχασαν τη ζωή τους στη συνέχεια. «Η αλήθεια δεν μπορεί πια να κρυφτεί. Η κοινωνία δεν ξεχνά», υπογράμμισε, σημειώνοντας πως ο αγώνας αφορά και τους τραυματίες που επέζησαν.
Στη διαρκή δοκιμασία του γιου του, Γεράσιμου, του μοναδικού επιζώντα της σύγκρουσης που εξακολουθεί να νοσηλεύεται, αναφέρθηκε ο πατέρας του, Διονύσης Γεωργιάδης. «Η τραγωδία συντελέστηκε πριν τη σύγκρουση γιατί γνώριζαν», τόνισε, περιγράφοντας τον καθημερινό αγώνα του παιδιού του. Μάλιστα, αναφέρθηκε σε μια ιδιαίτερη στιγμή κατά την οποία μια νοσοκόμα στην προσπάθεια να δώσει κάποιο ερέθισμα στον γιο του, του είπε πως θα πήγαιναν μια βόλτα με τρένο, με τον ίδιο να εκτιμά πως η αντίδραση του Γεράσιμου δεν ήταν τυχαία και καταλαβαίνει. Ευχαρίστησε τους συγγραφείς, επισημαίνοντας πως «τα γραπτά μένουν».
Για τις κόρες του και την ανιψιά του, που είχαν όνειρα και ολόκληρη τη ζωή μπροστά τους, μίλησε ο Νίκος Πλακιάς. «Για έναν γονιό που έχασε τα παιδιά του, λύτρωση δεν υπάρχει», ανέφερε, ζητώντας πλήρη διερεύνηση όλων των στοιχείων και απόδοση ευθυνών σε όποιον αποδειχθεί ότι φταίει. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της καταγραφής των γεγονότων και της ενημέρωσης της κοινωνίας, ώστε η αναζήτηση της αλήθειας να παραμένει ζωντανή.
Με τρεμάμενα χέρια, όπως είπε, κράτησε το βιβλίο η Άλμα Λάτα, καταγγέλλοντας όσους γνώριζαν και δεν έκαναν όσα έπρεπε, καθώς και όσους, κατά την ίδια, συνέβαλαν στη συγκάλυψη. «Δεν ήταν νούμερα, ήταν άνθρωποι», σημείωσε για τους 57 νεκρούς, ζητώντας απαντήσεις και δικαιοσύνη, ώστε να μη βρεθεί καμία άλλη οικογένεια στη θέση τους.
Η Μαρία Θεοδωρή, μητέρα του Βάιου Βλάχου, μίλησε για ένα βιβλίο που, όπως είπε, μπορεί να μην έχει ακόμη διαβάσει, αλλά το έχει ζήσει και συνεχίζει να το ζει. «Η τελευταία εντύπωση στη ζωή μου θα είναι ο θάνατος του Βάιου», ανέφερε, περιγράφοντας το αποτύπωμα της απώλειας και ζητώντας συμπαράσταση από την κοινωνία και εγγυήσεις από το κράτος ότι μια τέτοια τραγωδία δεν θα επαναληφθεί.
Η Χρυσούλα Χλωρού, που έχασε την αδελφή της, αναφέρθηκε στον τριετή αγώνα των συγγενών για την αλήθεια, τονίζοντας πως ο πόνος δεν θα περάσει ποτέ, ακόμη κι αν η δικαστική διαδικασία οδηγήσει στην απόδοση ευθυνών. Ο Γιώργος Κουτσόπουλος, παππούς του Τάσου, υπογράμμισε πως η Λάρισα συμπαραστέκεται από την πρώτη στιγμή, συγκίνησε με τις αναφορές στον εγγονό του και ζήτησε να τιμωρηθούν όλοι οι υπεύθυνοι.
Το τραύμα, η μνήμη και η ευθύνη
Τη δυσκολία να σταθεί κανείς απέναντι στον πόνο των γονιών ανέδειξε η Ελισάβετ Μπαρμπαλιού, ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια, η οποία επιμελήθηκε το ψυχοκοινωνικό μέρος του βιβλίου. Όπως εξήγησε, σε στιγμές βαθιάς απώλειας καθοριστική είναι η ανθρώπινη παρουσία: η δυνατότητα να ακουστεί ο άνθρωπος που πονά, να μοιραστεί το τραύμα του και να βρει στήριξη. Ο Λουκάς Θ. Αποστολίδης εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τους συγγενείς και δεσμεύτηκε πως θα βρίσκεται στο πλευρό τους μέχρι τέλους. Χαρακτήρισε τα Τέμπη ιστορική καμπή, συνδέοντάς τα με τη βαθιά κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς της δημοκρατίας. Μίλησε για μια κοινωνία πικραμένη και για την ανάγκη να μη λησμονηθεί η τραγωδία, υπογραμμίζοντας πως το βιβλίο επιχειρεί να καταγράψει τα γεγονότα και τον αγώνα για δικαιοσύνη.
Στους χαιρετισμούς, ο Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου Ιερώνυμος μίλησε για την πληγωμένη Λάρισα και τον κίνδυνο της λήθης, τονίζοντας πως η τραγωδία δεν πρέπει να επαναληφθεί. Ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας αναφέρθηκε στην έρευνα εγγράφων και συμβάσεων που κλήθηκε να πραγματοποιήσει, εκφράζοντας τη συμπαράστασή του στις οικογένειες και κάνοντας ειδική μνεία στο μπάζωμα του χώρου. «Εγώ θα είμαι μαζί σας μέχρι τέλους, με οποιοδήποτε τίμημα», ανέφερε.
Ο δήμαρχος Λαρισαίων, Θανάσης Μαμάκος, από την πλευρά του, υπογράμμισε πως η πόλη βρέθηκε από την αρχή στην πρώτη γραμμή, κουβαλώντας το συλλογικό τραύμα της τραγωδίας. Αναφέρθηκε, επίσης, στην απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την ανέγερση μνημείου, με στόχο η μνήμη να παραμείνει ζωντανή και για τις επόμενες γενιές. Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λάρισας, Τρύφων Τσάτσαρος, στάθηκε στην αγωνία για την απόδοση δικαιοσύνης και στην εξέλιξη της δίκης, ενώ ο εκδότης των εκδόσεων Ιωλκός, Κωνσταντίνος Κορίδης, σημείωσε πως μετά τα Τέμπη ακόμη και όσα θεωρούσαμε αυτονόητα δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένα. Το μήνυμα της εκδήλωσης ήταν σαφές: η μνήμη των 57 ανθρώπων δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια επέτειο ή σε ένα βιβλίο. Για τις οικογένειες, η απουσία παραμένει καθημερινή και η δικαιοσύνη ζητούμενο. Για την κοινωνία, το στοίχημα είναι η αλήθεια να φωτιστεί και το «Ποτέ ξανά» να αποκτήσει πραγματικό περιεχόμενο.
