Η επιστροφή σημαίνει δημιουργική συνέχεια μιας ήδη υπάρχουσας και ζωντανής σχέσης. Άλλωστε στο Θεσσαλικό Θέατρο έκανα το πρώτο μου ξεκίνημα και χαίρομαι κάθε φορά που φέρνουμε μια νέα δουλειά μας εδώ. Πέρσι ήρθαμε με τον Οιδίποδα, φέτος επιστρέφουμε με την Αντιγόνη
Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο
Σε μια εποχή όπου τα όρια ανάμεσα στην ασφάλεια και την ελευθερία γίνονται όλο και πιο ασαφή, η «Αντιγόνη» επανέρχεται όχι ως μνημείο του παρελθόντος, αλλά ως ζωντανό πολιτικό ερώτημα. Ο Θανάσης Σαράντος προσεγγίζει το έργο μέσα από ένα σκοτεινό, μεταβατικό τοπίο, αντλώντας από τη δεκαετία του ’70 και τις σκιές του αυταρχισμού, για να φωτίσει τις σύγχρονες αντιφάσεις της εξουσίας. Σε μια σκηνική εκδοχή που θυμίζει πολιτικό θρίλερ, η σύγκρουση δεν αφορά το δίκαιο και το άδικο, αλλά τη βίαιη συνύπαρξή τους. Η Αντιγόνη και ο Κρέων δεν στέκονται ως αντίπαλοι, αλλά ως δύο αλήθειες που αδυνατούν να συνυπάρξουν και ακριβώς εκεί γεννιέται η τραγωδία.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Γιατί επιλέξατε να μεταφέρετε τη δράση στη δεκαετία του ’70; Τι συνομιλίες ανοίγει αυτή η περίοδος με το σήμερα;
Η δεκαετία του ’70, μέσα σε ένα πλαίσιο μεταπολεμικής και μεταβατικής κοινωνικής πραγματικότητας, στο κλίμα του ψυχρού πολέμου, μας επιτρέπει να δούμε καθαρά τους μηχανισμούς της εξουσίας. Είναι μια στιγμή όπου η ανάγκη για αποκατάσταση της τάξης γίνεται κυρίαρχη και ο νόμος λειτουργεί ως εργαλείο σταθεροποίησης που όμως συχνά ολισθαίνει στον αυταρχισμό αλλά και στον φασισμό.
Στη παράστασή μας, η δράση διαδραματίζεται σ’ ένα πυρηνικό καταφύγιο μετά από έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο όπου η κοινωνία προσπαθεί να σταθεί ξανά στα πόδια της, με νέο ηγέτη της πόλης, τον Κρέοντα.
Σήμερα, σε διαφορετικές συνθήκες αλλά με ανάλογες εντάσεις, το ίδιο δίλημμα επιστρέφει: ασφάλεια ή ελευθερία. Και πολύ συχνά, η πρώτη επιλέγεται με τρόπο σχεδόν μηχανικό που περιορίζει σταδιακά τη δεύτερη.
Μετά τον Οιδίποδα Τύραννο, τι σας ενδιαφέρει ιδιαίτερα στη συνέχεια της ενασχόλησής σας με τον κόσμο του Σοφοκλή;
Με ενδιαφέρει η στιγμή όπου η αλήθεια δεν αποκαλύπτεται, αλλά συγκρούεται.
Στον Οιδίποδα η γνώση οδηγεί στην αποκάλυψη. Στην Αντιγόνη η γνώση είναι ήδη παρούσα, αλλά δεν οδηγεί σε συμφιλίωση — οδηγεί σε σύγκρουση πολιτική και ηθική. Το ζητούμενο είναι πώς διαχειρίζεται κανείς τα πιστεύω του Κρέοντα και της Αντιγόνης που αλληλοαναιρούνται.
Πιστεύετε ότι η Αντιγόνη έχει απόλυτο δίκιο ή είναι πιο σύνθετη η ηθική της στάση; Θεωρείτε ότι ο σύγχρονος θεατής υπάρχει περίπτωση να ταυτιστεί με την με τον Κρέοντα;
Δεν υπάρχει απόλυτο δίκιο στο έργο. Η Αντιγόνη εκπροσωπεί έναν άγραφο, απόλυτο ηθικό νόμο, αλλά με τρόπο που δεν επιδέχεται συμβιβασμό. Ο Κρέων εκπροσωπεί τη θεσμική τάξη και την ισονομία, αλλά η λογική της διαχείρισης της κρίσης τον οδηγεί σε σκληρότητα και ακαμψία.
Ο σύγχρονος θεατής μπορεί να αναγνωρίσει και τις δύο πλευρές, γιατί ζει καθημερινά αυτή τη μετάβαση: από την ανάγκη για δικαιοσύνη στην ανάγκη για επαναφορά σε μια κανονικότητα μετά από έναν οδυνηρό πόλεμο. Σε αυτή την προσπάθειά του όμως αγνοεί τον άγραφο θεϊκό νόμο. Ο Σοφοκλής μας υπενθυμίζει ότι ζωή δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Θεό μέσα μας.
Σε μια εποχή κρίσεων και κοινωνικών εντάσεων, τι μπορεί να μας διδάξει σήμερα η «Αντιγόνη»; Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί ακόμα να λειτουργήσει ως πολιτική πράξη;
Η Αντιγόνη δεν διδάσκει· θέτει σε δοκιμασία τις βεβαιότητες της πολιτείας. Αναδεικνύει τη στιγμή όπου ο νόμος και η ηθική συνείδηση συγκρούονται.
Αν δούμε γύρω μας, αυτή η σύγκρουση είναι ήδη παρούσα. Ζούμε σε μια εποχή όπου δημοκρατικά συστήματα υιοθετούν όλο και πιο αυταρχικές πρακτικές για να εξυπηρετήσουν μονοπωλιακά συμφέροντα, όπου η ρητορική της ασφάλειας χρησιμοποιείται για να διευρύνει τον έλεγχο, και όπου η πολιτική ισχύς συχνά δεν ταυτίζεται με την αλήθεια αλλά μπορεί να προέρχεται και από την βαρβαρότητα. Η ανάδυση ηγετικών προτύπων στα όρια της γελοιότητας τύπου Donald Trump, αλλά και οι σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις —από τη Γάζα μέχρι τον Λίβανο και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή— αναδεικνύουν μια επαναλαμβανόμενη συνθήκη: η εξουσία της διαστροφής που τρέφεται από εκβιασμούς, η βία απέναντι σε αμάχους όπου ο θάνατος γίνεται αποδεκτός ως “παράπλευρη απώλεια”, όπως οι βομβαρδισμοί αμάχων σε ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα ή στη πόλη Μινάμπ του Ιράν με την εκατόμβη των εφήβων κοριτσιών. Όταν η επίκληση της δήθεν ασφάλειας των πολλών λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι σε κάθε κριτική, τότε ακριβώς είναι που δημιουργείται και ο μηχανισμός της αυταρχικής εξουσίας που αυτοαναιρείται στις αντιφάσεις της.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, η Αντιγόνη φωτίζει ακριβώς αυτό: πώς μια εξουσία που ξεκινά με όρους νομιμότητας μπορεί να καταλήξει να ταυτίζει τον εαυτό της με το άδικο. Πώς η αμφισβήτηση παύει να είναι θεμέλιο της δημοκρατίας και αντιμετωπίζεται ως απειλή.
Το θέατρο λειτουργεί πολιτικά ακριβώς εκεί — όταν δεν προσφέρει απαντήσεις, αλλά εκθέτει αυτές τις αντιφάσεις. Όταν δεν επιτρέπει στον θεατή να μείνει στη βεβαιότητά του, αλλά τον φέρνει αντιμέτωπο με την αλήθεια που καταρρέει ακριβώς μπροστά του.
Σε αυτό το σημείο, ο Κρέων δεν είναι πρόσωπο αλλά λογική: η ταύτιση της αναγκαιότητας με το δίκαιο και η σταδιακή συρρίκνωση του χώρου της αμφισβήτησης. Η δημοκρατία δεν ακυρώνεται απότομα· ολισθαίνει όταν η κριτική μετατρέπεται σε απειλή.
Η Αντιγόνη τοποθετείται ακριβώς σε αυτό το όριο: εκεί όπου καμία ιστορική συνθήκη δεν μπορεί να υπερισχύσει της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αλλά και της θεϊκής δικαιοσύνης.
Η παράσταση έχει μια φόρμα που προσεγγίζει το έργο ως κινηματογραφικό πολιτικό θρίλερ. Τι σημαίνει αυτό σκηνικά και δραματουργικά;
Η προσέγγιση αφορά κυρίως τον ρυθμό και την ένταση της αφήγησης. Η τραγωδία αντιμετωπίζεται ως ένα συνεχές πεδίο κλιμάκωσης, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται υπό πίεση και παράγουν άμεσες συνέπειες.
Η σκηνική γραφή οργανώνεται σαν μηχανισμός πολιτικής έντασης, όπου η εξουσία δεν περιγράφεται στατικά αλλά ενεργοποιείται και μεταβάλλεται. Ο Κρέων λειτουργεί ως κεντρικός άξονας αυτού του μηχανισμού, που σταδιακά σκληραίνει. Η Αντιγόνη αντίθετα περνά σε στη μεταφυσική διάσταση της ηρωίδας που αυτοθυσιάζεται για τα πιστεύω της. Τέλος, η μουσική, οι φωτισμοί, το γραφειοκρατικό περιβάλλον της παράστασης και οι μηχανικές κινήσεις του χορού εντείνουν αυτήν την διάσταση του πολιτικού θρίλερ.
Η επιστροφή σας στο Θεσσαλικό Θέατρο και στη Λάρισα σηματοδοτεί μια νέα συνάντηση με ένα κοινό που σας έχει ήδη γνωρίσει από προηγούμενες δουλειές σας. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η συνεργασία και τι ιδιαίτερο έχει για εσάς η επαφή με το κοινό της περιφέρειας;
Η επιστροφή σημαίνει δημιουργική συνέχεια μιας ήδη υπάρχουσας και ζωντανής σχέσης. Άλλωστε στο Θεσσαλικό Θέατρο έκανα το πρώτο μου ξεκίνημα και χαίρομαι κάθε φορά που φέρνουμε μια νέα δουλειά μας εδώ. Πέρσι ήρθαμε με τον Οιδίποδα, φέτος επιστρέφουμε με την Αντιγόνη. Στόχος μας άλλωστε είναι ταξιδεύουμε πάντα εκτός Αττικής και το κοινό της περιφέρειας πάντα μας τιμά με την παρουσία του.
Το κοινό της Λάρισας ειδικά έχει σίγουρα μια ξεχωριστή αμεσότητα που δεν επιτρέπει επιτήδευση. Η ανταπόκριση του κόσμου είναι άμεση και καθαρή, και το θέατρο εδώ επιστρέφει στην ουσία του.
Η ταυτότητα της παράστασης
«Αντιγόνη»
Είδος: Αρχαία τραγωδία
Διάρκεια: 100 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Συντελεστές
Κείμενο: Σοφοκλής
Μετάφραση: Mίνως Βολανάκης
Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία – Σκηνικά – Κοστούμια – Σχεδιασμός φωτισμού: Θανάσης Σαράντος
Επιστημονική σύμβουλος: Ευφημία Καρακάντζα
Μουσική σύνθεση-ηχοτοπία: Κωνσταντίνος Ευαγγελίδης
Επιμέλεια Kίνησης: Πλωτίνος Ηλιάδης
Βοηθοί σκηνοθέτη: Γιάννης Παναγόπουλος, Ασημίνα-Σοφία Χριστοπούλου
Βοηθός σκηνογράφος-ενδυματολόγος: Aθηνά Μποτωνάκη
Φωτογραφίες: Χρυσάνθη Σπανού
Trailer παράστασης: Στέφανος Κοσμίδης
Παραγωγή: Ηθικόν ακμαιότατον ΑΜΚΕ
Ερμηνεύουν:
Θανάσης Σαράντος – Κωνσταντίνος Λάγκος (σε διπλή διανομή στο ρόλο του Κρέοντα) Ρωξάνη Καρφή (Αντιγόνη), Γιάννης Κορρές (Αίμων, Παιδί Τειρεσία, Χορός),Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος (Τειρεσίας, Χορός), Παναγιώτης Παπαδούλης (Φύλακας, Εξάγγελος, Χορός), Γαλάτεια Μαυρομάτη (Ισμήνη, Ευριδίκη, Χορός), Βαγγέλης Μάγειρος (Άγγελος, Χορός)
Μουσικός επί σκηνής (κρουστά): Ιάκωβος Παυλόπουλος
Το ρόλο του Κρέοντα ερμηνεύουν σε διπλή διανομή ο Θανάσης Σαράντος και ο Κωνσταντίνος Λάγκος
Το ρόλο του Αίμωνα για τις παραστάσεις της Κυριακής 19/4 ερμηνεύει ο Παναγιώτης Παπαδούλης και στο χορό συμμετέχει ο Γιάννης Παναγόπουλος
Η παράσταση πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη και την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού
Σε συνεργασία με το ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ-ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ 2026
Ημέρες και ώρες παραστάσεων
ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Θέατρο «Κώστας Τσιάνος»
18 και 19 Απριλίου 2026
ΣΑΒΒΑΤΟ 18/4 στις 18:00 και στις 21:00
ΚΥΡΙΑΚΗ 19/4 στις 19:00 και στις 21:15
Εισιτήρια:
18 ευρώ (κανονικό), 15 ευρώ (φοιτητικό, ανέργων, άνω των 65 ετών, ομαδικό άνω των 10 θεατών)
