Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα
Ο Ιούνιος ήταν καθοριστικός μήνας για το μέλλον ενός έργου που φιλοδοξεί να αλλάξει την μορφολογία του ιστορικού εμπορικού κέντρου της Λάρισας που αφορά την οδό Βενιζέλου και τις παρακείμενες οδούς.
Ο λόγος για το Ανοιχτό Κέντρο Εμπορίου ή αλλιώς Open Mall το οποίο πέρασε από διάφορες φάσεις τα τελευταία χρόνια με μια διάλυση σύμβασης και την αλλαγή στα αρχικά σχέδια με κυριότερο χαρακτηριστικό την αποφυγή των σκεπάστρων και τις ήπιες παρεμβάσεις σε περισσότερους πεζόδρομους.
Πρόσφατα έγινε ακόμα ένα βήμα για τη υλοποιηση του εργου με την προκήρυξη του Δήμου Λαρισαίων για την επιλογή του αναδόχου που θα αναλάβει να υλοποιήσει το νέο σχέδιο. Την ίδια στιγμή η Δημοτική Επιτροπή αποφάσισε την διάλυση της σύμβασης που είχε υπογραφει με τον ανάδοχο του πρώτου σχεδίου.
Με τις τελευταίες εξελίξεις το σχέδιο μπαίνει ξανά σε νέα τροχιά την στιγμή που εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση από πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Το ιστορικό του έργου
Οι παρεμβάσεις στο συγκεκριμένο κομμάτι του εμπορικού κέντρου υπήρχε ως ιδέα τουλάχιστον εδώ και μια δεκαετία. Το 2021 η τότε Οικονομική Επιτροπή του Δήμου Λαρισαίων αποφάσισε την έγκριση των όρων διακήρυξης του διαγωνισμού για το Open Mall με χρηματοδότηση από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία 2014-2020» που εγκρίθηκε το 2019 και ενώ η πρόταση της για χρηματοδότηση έγινε επί δημοτικής αρχής Καλογιάννη το 2018.
Την απόφαση χαιρέτισε το 2021 και ο Εμπορικός Σύλλογος Λάρισας αναφέροντας μεταξύ άλλων σε ανακοίνωση του πως “Μετά την μεγάλη καθυστέρηση στην έναρξη των εργασιών για την εκτέλεση του έργου, και λόγω covid-19, αλλά και παραγόντων για τους οποίους δεν φέρει ευθύνη ούτε ο Δήμος Λαρισαίων, ούτε ο Εμπορικός Σύλλογος Λάρισας, αναμένονται πλέον, μετά από συντονισμένες ενέργειες, τα αποτελέσματα ανάδειξης αναδόχων, τόσο για τον εξοπλισμό του έργου, όσο και για την εκπόνηση της μελέτης διαμόρφωσης της περιοχής. Πρόκειται για μία σημαντική παρέμβαση που υλοποιείται στα πλαίσια της συνεργασίας του Δήμου Λαρισαίων με τον Εμπορικό Σύλλογο Λάρισας, που σκοπό έχει να δημιουργήσει ένα ελκυστικό εμπορικό αστικό περιβάλλον, που θα τονώσει το ενδιαφέρον και την ζήτηση για τα παρεχόμενα προϊόντα και υπηρεσίες”.
Το χαρακτηριστικό εκείνης της μελέτης, με στόχο την βιοκλιματική ανάπλαση της περιοχής, ήταν η δημιουργία ενός δικτύου στεγάστρων με έμπνευση από τα μεταλλικά στέγαστρα στις όψεις των παλαιών καταστημάτων επί της οδού Βενιζέλου, οι αλλαγές στην δαπεδόστρωση στον πεζόδρομο της Ανδρούτσου, και η προσθηκη υγρού στοιχείου με τους “υδάτινους καθρέφτες” επί της συμβολής των οδών Παπαφλέσα και Βενιζέλου και Βενιζέλου με Ανδρούτσου. Επίσης προβλέπονταν και η δημιουργία σημείων ενημέρωσης των πολιτών (info-kiosk). Να σημειωθεί πως η περιοχή παρέμβασης ήταν το τμήμα της οδού Βενιζέλου από την οδό Ολύμπου ως την οδό Φιλλελήνων, τον πεζόδρομο της Ανδρούτσου καθώς και τον μικρό κάθετο πεζόδρομο που την ενώνει με την οδό Ερμού.
Τα σχέδια ωστόσο πέντε χρόνια μετά μέτα άλλαξαν και μαζί τους αποχωρησε και ο αρχικός ανάδοχος του έργου.
Απο την υπογραφή στη διάλυση της σύμβασης με τον ανάδοχο
Στις 16 Ιουνίου η Δημοτική Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα την διάλυση της σύμβασης του έργου «Παρεμβάσεις βελτίωσης μικροκλίματος & αισθητικής αναβάθμισης για το Ανοικτό Κέντρο Εμπορίου στη Λάρισα». Με την απόφαση αυτή μπήκε ένα τέλος σε μια σύμβαση που ξεκίνησε προβληματικά από την αρχή της το 2023 όταν άλλη εταιρία είχε επιλεχθεί ως προσωρινός ανάδοχος. Ακολούθησε προσφυγή της δεύτερης πλειοδότριας εταιρείας στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων η οποία αποφάσισε την απόρριψη της πρώτης και την ανάθεση του έργου στην δεύτερη.
Η απόφαση επικυρώθηκε από την Οικονομική Επιτροπή το 2023, ακολούθησε η υπογραφή της σύμβασης ωστόσο τον Απρίλιο του 2024 ο ανάδοχος ενημέρωσε για τα προβλήματα που διαπίστωσε ότι υπάρχουν όσον αφορά στην εκτέλεση του έργου και δύο χρόνια μετά η Δημοτική Επιτροπή αποφάσισε την διάλυση της σύμβασης του έργου μετά και από σχετική αίτηση του αναδόχου.
Να σημειωθεί πως ο αρχικός προϋπολογισμός του έργου ήταν 1.482.470,74 εκ των οποίων τα 1.109.488,18 θα καλύπτονταν από το ΕΣΠΑ 2014-2020 και το υπόλοιπο ποσό θα καλυπτόταν από ιδίους πόρους του Δήμου Λαρισαίων.
Το 2025 ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης αποφάσισε την ένταξη του Ανοικτού Κέντρου Εμπορίου Λάρισας, για χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα ΕΣΠΑ «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» ύψους 1.545.436,86 ευρώ.
Ωστόσο τα σχέδια του Open Mall άλλαξαν.
Το νέο πλάνο
Τον Μάιο ο Δήμος Λαρισαίων προκήρυξε την ανοιχτή ηλεκτρονική διαδικασία επιλογής αναδόχου για την κατασκευή του έργου: «Ανοικτό Κέντρο Εμπορίου στην Λάρισα – Β΄ Φάση» ΥΠΟΕΡΓΟ 14 :» Παρεμβάσεις βιοκλιματικής ανάπλασης για τη δημιουργία Ανοικτού Κέντρου Εμπορίου στην Λάρισα)» εκτιμώμενης αξίας 1.331.414,05. Πρόκειται στην ουσία για την συνέχεια του αρχικού σχεδίου αλλά με κάποιες αισθητές διαφορές.
Αρχικά διευρύνεται η περιοχή της άμεσης παρέμβασης καθώς αυτή πλέον εντοπίζεται στο τμήμα της οδού Παπαφλέσσα (από την οδό Φιλελλήνων έως την οδό Βενιζέλου), τον πεζόδρομο Όσσης, τμήμα του πεζόδρομου της Λαπιθών (από την οδό Βενιζέλου έως την οδό Βύρωνος), τον πεζόδρομο Πόρου, τμήμα της οδού Βενιζέλου (από την οδό Ολύμπου έως την οδό Φιλελλήνων), τμήμα της οδού Φιλελλήνων από την οδό Βενιζέλου έως την οδό Κύπρου, την οδό Πανός, την οδό Ανδρούτσου καθώς και τον μικρό κάθετο πεζόδρομο που την ενώνει με την οδό Ερμού
Το πρώτο στοιχείο που δεν εντοπίζεται στα νέα σχέδια είναι τα σκέπαστρα στον πεζόδρομο της Βενιζέλου. Αντιθέτως οι επεμβάσεις που προτείνονται σε αυτό το σημείο περιορίζονται στην αλλαγή του υλικού της λωρίδας κυκλοφορίας των οχημάτων.
Κατα τα λοιπά, σύμφωνα με την τεχνική περιγραφή οι οδοί Λαπιθών, Πόρου, Ανδρούτσου και παράδρομος αυτής, και η οδός Πανός αναβαθμίζονται και ενοποιούνται ως προς την τελική επίστρωση αλλά διατηρούν μια πιο μικρή «κλίμακα» όπως παραδοσιακά είχαν. Η κεντρική ιδέα είναι να δημιουργηθεί ένα μωσαϊκό από ορθογωνισμένες πλάκες γρανίτη διαφορετικών διαστάσεων και χρωμάτων, ως αφηρημένη αναφορά στα μοτίβα της Βενιζέλου.
Οι νέες δαπεδοστρώσεις που προτείνονται, διαφοροποιούνται ελαφρά με στόχο να αναδείξουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε μίας από αυτών. Δημιουργείται επίσης σε όλες τις οδούς, εν είδη ζώνης πρόσοψης καταστημάτων, ένα μικρότερης κλίμακας μωσαϊκό από κυβόλιθους διαφορετικών αποχρώσεων, προκειμένου να υπάρχει αναφορά στον παραδοσιακό χαρακτήρα των καταστημάτων.
Επί της οδού Πανός στο βόρειο και κεντρικό τμήμα δημιουργούνται δύο χώροι καθιστικών με στοιχεία νερού. Στην οδό Ανδρούτσου η αναλογία μπεζ- ροζέ γρανιτών θα είναι μεγαλύτερη, ως αναφορά στο χρώμα του χαλκού με σαφή αναφορά στην ιστορία της οδού που είχε το προσωνύμιο “Καζαντζίδικα” καθώς στην περιοχή παλιά ήταν εγκατεστημένα εργαστήρια που έφτιαχναν χειροποίητα καζάνια, μαγειρικά σκεύη και εργαλεία από χαλκό.
Στην οδό Λαπιθών η αναλογία ροζέ γρανιτών θα είναι μεγαλύτερη, προκειμένου να ενοποιηθεί χρωματικά με τις αναπλάσεις στο λόφο του Φρουρίου. Επίσης επί της οδού αυτής ενισχύεται το πράσινο με νέα δένδρα. Η οδός Παπαφλέσσα και Όσσης διαφοροποιούνται ως προς τη δαπεδόστρωση, καθώς αποτελούν τμήμα του Φρουρίου που έχει συγκεκριμένο χαρακτήρα με κόκκινης απόχρωσης κυβόλιθους. Στη θέση του Μπαϊρακλή τζαμί διαφοροποιείται το δάπεδο με παρέμβαση λωρίδων μαρμάρου, προκειμένου να σηματοδοτηθεί το μνημείο. Επίσης στο χώρο αυτό θα κατασκευαστούν καθίσματα.
Από τα πρώτα σχέδια διατηρείται το υδάτινο στοιχείο καθώς επί της συμβολής των οδών Παπαφλέσσα και Βενιζέλου, όπως επίσης επί της οδού Πανός θα τοποθετηθούν στοιχεία νερού τύπου ‘mirror pool’, που δημιουργεί την εντύπωση υδάτινου καθρέπτη, που αντανακλά τα στοιχεία του περιβάλλοντος χώρου. Επίσης διατηρούνται τα σημεία ενημέρωσης των επισκεπτών (info-kiosk).
Να σημειωθεί πως η αποσφράγιση των προσφορών πραγματοποιήθηκε στις 18 Ιουνίου και το το αποτέλεσμα της ανοικτής διαδικασίας επιλογής αναδόχου θα εγκριθεί από την Δημοτική Επιτροπή.
