Το καλαμπόκι αποτελεί κτηνοτροφή υψηλής διατροφικής αξίας και έχει συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη της κτηνοτροφίας στη χώρα μας. Όμως λόγω των υψηλών απαιτήσεών του σε λιπάσματα και αρδευτικό νερό αποτελεί πλέον, σύμφωνα με όσα τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας κ. Νίκος Δαναλάτος, «ακριβή» και περιβαλλοντικά μη ορθολογική καλλιέργεια στην ημιξηρική ζώνη της χώρας μας ιδίως μάλιστα σε περιοχές όπου έχει καταγραφεί νιτρορύπανση.
Στο πλαίσιο μιας πρώτης προσπάθειας αξιολόγησης της δυνατότητας μερικής αντικατάστασης του καλαμποκιού από σόργο το οποίο απαιτεί λιγότερες εισροές, έγινε συγκριτική μελέτη, από το πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, της αύξησης, της παραγωγικότητας και της διατροφικής (πρωτεϊνικής) αξίας καλαμποκιού και σόργου κάτω από βέλτιστες συνθήκες ανάπτυξης (δυναμικό παραγωγής) και κάτω από συνθήκες μειωμένων εισροών (άρδευσης και λίπανσης). Οι στόχοι της μελέτης ήταν να διερευνήσει το δυναμικό παραγωγής του σόργου (2 υβρίδια) και του αραβοσίτου (1 υβρίδιο) κάτω από συνθήκες ιδανικές και μειωμένων εισροών (άρδευση και λίπανση), να καθορίσει τη θρεπτική αξία κάθε φυτικού τμήματος (φύλλα, βλαστός, όργανα καρποφορίας), να υπολογίσει και να συγκρίνει τα κοστολόγια παραγωγής και να αποφανθεί σε ποιες περιπτώσεις η καλλιέργεια του σόργου μπορεί να αντικαταστήσει τον αραβόσιτο για παραγωγή ενσιρώματος στην κεντρική Ελλάδα. Συγκρίνοντας τον αραβόσιτο με το σόργο από αγρονομικής πλευράς (απόδοσης), σύμφωνα με τον ίδιο, τα υπό μελέτη υβρίδια σόργου παρουσιάζουν σαφή υπεροχή, καθώς το σόργο μπορεί να ενσωματωθεί ως μια εναλλακτική καλλιέργεια για παραγωγή ζωοτροφής καταλαμβάνοντας μέρος από την έκταση του αραβοσίτου που καλλιεργείται στη Θεσσαλία.
Η υπεροχή του σόργου έναντι του αραβοσίτου αυξάνεται σε συνθήκες μειωμένων εισροών, καθώς το σόργο παρουσιάζει καλύτερους δείκτες αξιοποίησης φωτός, νερού και θρεπτικών σε σχέση με τον αραβόσιτο. Αυτό θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη σε μελλοντικά προγράμματα χρήσεων γης στη Θεσσαλία. Πιο αναλυτικά, όπως τονίζει στο Αθηναϊκό -Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Δαναλάτος, τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντικά μεγαλύτερους ρυθμούς αύξησης και μεγαλύτερες τελικές αποδόσεις βιομάζας του σόργου έναντι του καλαμποκιού. Αυτό οφείλεται στην κατά 35% μεγαλύτερη αποδοτικότητα στη χρήση ηλιακής ακτινοβολίας (light use efficiency) και αρδευτικού νερού (water use efficiency) του σόργου σε σχέση με το καλαμπόκι τόσο κάτω από βέλτιστες όσο και κάτω από μειωμένες εισροές. Έτσι, παρά τη μεγαλύτερη διατροφική αξία της βιομάζας του καλαμποκιού σε σχέση με αυτή του σόργου, η συνολική περιεκτικότητα πρωτεΐνης ανά στρέμμα είναι τελικά παραπλήσια και στις δυο καλλιέργειες. Για να καταλήξει τονίζοντας:
«Δεδομένου ότι α) το κόστος παραγωγής του σόργου είναι σημαντικά μικρότερο από αυτό του καλαμποκιού, και β) το σόργο είναι φιλικότερη καλλιέργεια στο περιβάλλον, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η αντικατάσταση καλαμποκιού με σόργο για την κτηνοτροφία είναι πιο επικερδής και περιβαλλοντικά ενδεδειγμένη στη Θεσσαλία και την ημι-ξηρική ζώνη της Ελλάδας γενικότερα, γεγονός που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη για τον σχεδιασμό συστημάτων καλλιεργειών στο άμεσο μέλλον ειδικά στα πλαίσια της αειφορικής γεωργίας χαμηλών εισροών, φιλικής προς το περιβάλλον».
Αποστόλης Ζώης
