Με αφορμή την πρώτη ποιητική συλλογή της «Ο Συλλέκτης κι Εγώ, ένα podcast», η Λαρισαία δημιουργός μιλά για τη συνάντηση ποίησης και εικαστικών τεχνών, τη δημιουργική διαδικασία και τις αόρατες σχέσεις εξουσίας που διαπερνούν το έργο της
Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο
Με αφορμή την παρουσίαση της ποιητικής της συλλογής «Ο Συλλέκτης κι Εγώ, ένα podcast», η Νίνα Καψάλη μιλά για τη διαδρομή πίσω από το βιβλίο, τη συνάντηση της ποίησης με τις εικαστικές τέχνες και τις αόρατες σχέσεις εξουσίας που διαπερνούν την αφήγησή της. Μέσα από μια συζήτηση για τη δημιουργική διαδικασία, τις επιρροές και τα επόμενα καλλιτεχνικά της σχέδια, η ιστορικός τέχνης, επιμελήτρια εκθέσεων, εικαστικός και συγγραφέας φωτίζει τις πολλαπλές όψεις ενός έργου που αξιοποιεί τη μορφή του podcast για να μετατρέψει την προσωπική φωνή σε μια σύγχρονη ποιητική εξομολόγηση.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα αυτής της ποιητικής συλλογής και γιατί επιλέξατε αυτόν τον ιδιαίτερο τίτλο;
Η ιδέα γεννήθηκε σταδιακά, μέσα από ιστορίες, εικόνες και μικρά περιστατικά που συνάντησα στον χώρο της τέχνης. Δεν με ενδιέφερε όμως να καταγράψω πραγματικά γεγονότα. Αυτό που με απασχόλησε ήταν να δημιουργήσω ένα έργο μυθοπλαστικής ποίησης που να εξερευνά τις δυναμικές της εξουσίας, της επιθυμίας, της εξάρτησης και τις έμφυλες ταυτότητες μέσα σε αυτά τα πλαίσια. Γι’ αυτό και, παρότι το βιβλίο συνομιλεί με τον κόσμο της τέχνης, οποιαδήποτε ομοιότητα με υπαρκτά πρόσωπα ή γεγονότα είναι απολύτως συμπτωματική.
Ο τίτλος προέκυψε οργανικά μέσα από τη γραφή. Ο «Συλλέκτης» και το «Εγώ» είναι οι δύο βασικοί άξονες της ιστορίας, ενώ το «ένα podcast» λειτουργεί ως η μορφή μέσα από την οποία μιλά η πρωταγωνίστρια. Ήθελα η φωνή της να έχει την αμεσότητα μιας ηχογράφησης, σαν να φοράει ο αναγνώστης ακουστικά και να ακούει μια εξομολόγηση που κινείται ανάμεσα στο προσωπικό ημερολόγιο και τη δημόσια αφήγηση. Αυτή η επιλογή μου έδωσε την ελευθερία να συνδυάσω ποίηση, αφήγηση, χιούμορ και ειρωνεία, κρατώντας έναν σύγχρονο και ζωντανό ρυθμό.
Αναλογιζόμενη τη διαδικασία εκ των υστέρων, συνειδητοποίησα ότι μοιάζει πολύ με τον τρόπο που προσεγγίζω τις εκθέσεις ως επιμελήτρια. Πρώτα εμφανίζεται μια έντονη εικόνα, σχεδόν σαν στιγμιαία λάμψη. Έπειτα αρχίζει να οργανώνεται γύρω της η ιστορία, οι σχέσεις, οι ρυθμοί και τελικά η σύνθεση
Στα ποιήματά σας υπάρχει έντονη θεατρικότητα και εικαστικότητα. Πόσο επηρεάζει η ιδιότητά σας ως εικαστικός τη γραφή σας;
Αρκετά, απ’ ό,τι φαίνεται! (γέλια).
Για να είμαι ειλικρινής, όμως, δεν είναι κάτι που γίνεται συνειδητά. Όταν ξεκίνησα να γράφω αυτά τα ποιήματα δεν είχα φανταστεί ότι, κάποια στιγμή, θα συνιστούσαν μια ενιαία αφήγηση και τελικά ένα βιβλίο. Έγραφα σχεδόν ενστικτωδώς.
Αναλογιζόμενη τη διαδικασία εκ των υστέρων, συνειδητοποίησα ότι μοιάζει πολύ με τον τρόπο που προσεγγίζω τις εκθέσεις ως επιμελήτρια. Πρώτα εμφανίζεται μια έντονη εικόνα, σχεδόν σαν στιγμιαία λάμψη. Έπειτα αρχίζει να οργανώνεται γύρω της η ιστορία, οι σχέσεις, οι ρυθμοί και τελικά η σύνθεση.
Νομίζω ότι αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό που διαπερνά συνολικά την καλλιτεχνική μου πρακτική. Το μόνο που αλλάζει κάθε φορά είναι το εκφραστικό μέσο.
Έχετε τελειώσει Καλών Τεχνών, Ιστορία της Τέχνης και Τέχνες στην Εκπαίδευση. Πώς συνδέονται όλα αυτά μεταξύ τους στη δημιουργική σας πορεία;
Αρχικά, συνδέονται χρονικά. Η μία σχολή προέκυψε σχεδόν ως φυσική συνέχεια της προηγούμενης, σαν κάθε βήμα να συμπλήρωνε το επόμενο. Αν όμως προσπαθούσα να περιγράψω τη σχέση τους σε ένα πιο εννοιολογικό επίπεδο, θα έλεγα ότι έχει κυκλικό σχήμα. Κάθε φορά που δημιουργώ, επιστρέφω ασυναίσθητα και στις τρεις.
Η εικαστική μου παιδεία με οδηγεί να σκέφτομαι μέσα από εικόνες και συνθέσεις. Η Ιστορία της Τέχνης μου δίνει τα εργαλεία να τοποθετώ κάθε έργο μέσα σε ένα ευρύτερο πολιτισμικό και θεωρητικό πλαίσιο. Και οι Τέχνες στην Εκπαίδευση με κάνουν να αναρωτιέμαι διαρκώς τι αφήνει μια καλλιτεχνική εμπειρία στον άνθρωπο που τη συναντά.
Για παράδειγμα, δεν μπορώ να σχεδιάσω μια έκθεση χωρίς να σκέφτομαι πώς θα συνυπάρξει η καλλιτεχνική της αξία με την εκπαιδευτική της διάσταση. Τι θα αποκομίσουν οι συμμετέχοντες; Τι θα μείνει στο κοινό όταν φύγει από τον χώρο; Αυτά είναι ερωτήματα που με συνοδεύουν σε κάθε δημιουργική διαδικασία.
Με άλλα λόγια, οι τρεις αυτές σπουδές δεν λειτουργούν ως ξεχωριστά πεδία. Συνθέτουν έναν κοινό τρόπο σκέψης, που με βοηθά να δημιουργώ έργα με πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης, έχοντας πάντα ως στόχο τη μεγαλύτερη συμπερίληψη, την ουσιαστική επικοινωνία και την πρόσβαση όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων στην τέχνη.
Να περιμένουμε νέα ποιητική δουλειά ή κάποια εικαστική έκθεση στο άμεσο μέλλον;
Ναι, υπάρχουν και τα δύο στα σχέδιά μου. Στο άμεσο μέλλον έρχεται η ετήσια εικαστική έκθεση που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης, με τίτλο «Postcards from Beneath: Thessaly – Καρτ ποστάλ από τα έγκατα του κάμπου», η οποία θα παρουσιαστεί στο Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας. Είναι μια έκθεση που πραγματικά ανυπομονώ να τη μοιραστώ με το κοινό.
Νέα ποιητική δουλειά, υπάρχει ήδη, αλλά ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο. Αυτή τη στιγμή είναι ποιήματα σε σκόρπια τεφτέρια στη Λέσβο, που για την ώρα μου μοιάζουν ασύνδετα. Δεν είμαι σίγουρη αν ανήκουν στο ίδιο βιβλίο ή σε διαφορετικά. Ωστόσο, μια εικόνα επιστρέφει εμμονικά: ένα νέο βιβλίο, αγέννητο, ντυμένο σε κίτρινο ματ εξώφυλλο.
Σχετικά με την παρουσίαση του βιβλίου
Την ποιητική συλλογή της Νίνας Καψάλη «Ο Συλλέκτης κι Εγώ, ένα podcast» παρουσιάζουν οι εκδόσεις «Θράκα» και η Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων, την Τρίτη 14 Ιουλίου 2026, από τις 19:00 έως τις 21:00, στο αμφιθέατρο του 2ου ορόφου του Μύλου του Παππά, στη Λάρισα. Για το βιβλίο θα μιλήσουν η δημοσιογράφος Κωνσταντίνα Καρυδάκη, η Creative Producer Κλαίρη Μπακούρα και η Σύμβουλος Ευρωπαϊκών Έργων & Ειδικός σε Θέματα Έμφυλης Ισότητας Βένια Σουμπενιώτη.
